مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 73

2- سخن گفتن خدا با پیامبر از پس پرده

دومین قسم وحی، سخن گفتن خدا از پشت پرده است که با عنوان «وراء حجاب» مطرح شده است. منظور از پشت پرده این است که سخنی شنیده می شود؛ ولی صاحب صدا دیده نمی شود. این سخن از جایی یا چیز خاصی برخاسته می شود؛ همان طور که خداوند از درخت با موسی (علیه السلام) سخن می گفت:

(فَلَمّا أَتاها نُودِیَ مِنْ شاطِئِ الْوادِ الْأَیْمَنِ فِی الْبُقْعَهِ الْمُبارَکَهِ مِنَ الشَّجَرَهِ أَنْ یا مُوسی إِنِّی أَنَا اللّهُ رَبُّ الْعالَمِینَ)؛ 1 و چون نزدیک آن آتش آمد، از کرانه وادی ایمن در بارگاه با برکتی از درخت ندا داده شد که ای موسی! من خداوندم، پروردگار جهانیان.

در این آیه نخستین جرقه دعوت حضرت موسی به نبوت را نشان می دهد که خداوند از طریق درخت سخن گفته است و خود را معرفی می کند که من خداوندم. فرشته ای نیز در کار نبوده است.

و این همان است که خداوند با حضرت موسی در کوه طور سخن گفت: (... کَلَّمَ اللّهُ مُوسی تَکْلِیماً ) (1) این از ویژگی های حضرت موسی (علیه السلام) بوده است: ( قالَ یا مُوسی إِنِّی اصْطَفَیْتُکَ عَلَی النّاسِ بِرِسالاتِی وَ بِکَلامِی...) ؛ 3 خداوند فرمود: ای موسی! من تو را با رسالت های خویش و با سخن گفتنم با تو، بر مردم برتری دادم و برگزیدم.

علامه طباطبایی می نویسد:

«من وراء حجاب» منظور از این قسم، وحی باواسطه است که واسطه، حجاب می باشد؛ اما این واسطه خودش وحی نمی کند؛ مانند قسم سوم که فرشته وحی می کند؛ بلکه صدا از ماورای مکانی شنیده می شود و «وراء» به