مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 75

این که جبرئیل چگونه وحی را بر پیامبر ارائه می کند، صورت های مختلفی بیان شده است:

-گاه فرشته به صورت انسانی زیبا برای پیامبر تمثل می یافت.

روایت است که حارث بن هشام از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) پرسید: چگونه وحی بر شما نازل می شود؟ فرمود: «گاهی که وحی می آید هیئتی شبیه صدای زنگ احساس می کنم. وقتی از من جدا می شود آن چه گفته شده را در حافظه نگه می دارم و بر من بسیار حالت سختی است "واحیاناً یتمثل لی الملک رجلاً فیکلّمنی "و گاهی فرشته مانند مردی بر من تمثل می یابد و با من سخن می گوید و آن چه می گوید در قلبم حفظ می کنم». (1)

جبرئیل در بسیاری از موارد بر شمایل «دحیه بن خلیفه کلبی» تمثل می یافت.

-گاهی فرشته، وحی را در قلب پیامبر القا می کرد. حضرت می فرماید: «انّ روح القدس نفث فی روعی»؛ روح القدس در قلبم (فلان معنا را) القا کرده است. (2)

-گاه نیز پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) جبرئیل را به صورت اصلی خود مشاهده می کرد که در طول عمر پیامبر دو بار صورت گرفته است: یکی در آغاز وحی در غار حرا و دیگر هنگام معراج. (3)

-برخی نیز معتقدند که روح و باطن پیامبر با روح القدس ارتباط برقرار

1- (1) . بحارالانوار، ج18، ص247.
2- (2) . کافی، ج2، ص74 و ج5، ص80 و تفسیر القرآن العظیم، ج4، ص122.
3- (3) . همان، ص252 تا 254. و نیز در تفاسیر دیگر ذیل سوره نجم آیه12.