مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 84

اسلام (صلی الله علیه و آله) در میان مردم بود. وحی به او می شد؛ ولی کسانی که اطراف او بودند چیزی را درک نمی کردند، شخصی که با او سخن می گفت نمی دیدند و سخنی که به او القا می شد نمی شنیدند. (1)

خارج از اختیار بودن

یکی دیگر از ویژگی های وحی «اختیاری نبودن» آن برای پیامبران است. پیامبران الهی و فرشتگان نزول وحی هیچ اختیاری در مسئله وحی ندارند؛ نه در زمان فرود آمدن وحی و نه در محتوای آن؛ بلکه پیامبران مطیع محض خداوند بوده و هیچ نقش و دخالتی در متن وحی و زمان آن ندارند؛ جز آن که آنان امین وحی و مأمور به ابلاغ آن به مردم اند. پس از نزول وحی نیز برای آنان امکان هیچ گونه تغییر و تجدید نظری وجود ندارد. شاهد آن تقاضای تغییر قرآن و وحی از جانب مشرکان بود، که در پاسخ آنها آیه نازل شد که من هیچ گونه اختیاری در آن ندارم. (یونس، آیه 15) و در آیه 44-46 سوره حاقه، پیامبر (صلی الله علیه و آله) را در صورت هرگونه تغییر، تهدید به خواری و مرگ می کند.

گواه دیگر این است که چه بسا از پیامبر تقاضا می شد مسئله ای را پاسخ دهد؛ اما پاسخ آن مدت ها طول می کشید؛ مانند آیات افک در سوره نور (11-20) و مانند پذیرش توبه افرادی که از دستورهای پیامبر (صلی الله علیه و آله) سرپیچی کرده بودند؛ پس از پنجاه روز انتظار، آیه 118 سوره توبه برای پذیرش توبه آنان نازل شد. (2)

گاهی نیز بدون آن که از مطلبی اطلاع داشته باشد وحی بر او نازل می گردید؛ از جمله آیات مربوط به سوره تحریم (1-5). نتیجه این که وحی در اختیار