مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن صفحه 86

ج) متن وحی: متن وحی، آیات کلام خداوند و قرآن عربی است که دریافت کننده آن با این متن می تواند همه حقایق و معارفی که در تأمین حیات معقول انسانی مؤثر باشد به وسیله علم حضوری مشاهده کند. (1)

بررسی پیک وحی در ساختار وحی

گاهی وحی از طریق پیک وحی انجام می پذیرد. پیک وحی همان فرشته امین و علیم است که در قرآن کریم از او به «جبرئیل» یاد شده است.

خداوند متعال در قرآن کریم به اجزاء و پایه های وحی اشاره کرده است. آن جا که می فرماید: (وَ کَذلِکَ أَوْحَیْنا إِلَیْکَ قُرْآناً عَرَبِیًّا...)؛ 2 و ما این چنین قرآن عربی را به تو وحی کردیم. که در این آیه و آیات 31 سوره فاطر و 3 سوره یوسف به سه پایه اصلی وحی یعنی مبدأ فاعلی [«نا» در اوحینا] و مبدأ فاعلی [«ک» در إلیک] و متن وحی [کتاب و قرآن عربی] اشاره کرده است.

خداوند متعال در جای دیگر می فرماید: (قُلْ مَنْ کانَ عَدُوًّا لِجِبْرِیلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلی قَلْبِکَ بِإِذْنِ اللّهِ...)؛ 3 بگو ای پیامبر! کسی که دشمن جبرئیل باشد (در حقیقت دشمن خدا است) چراکه او به فرمان خدا قرآن (وحی) را بر قلب تو نازل کرده است.

در این آیه به سه اصل و پایه وحی و واسطه وحی اشاره شده است که عبارتند از: قلب پیامبر (مبدأ قابلی)، قرآن (2) (متن وحی) و الله (مبدأ فاعلی و وحی کننده آیات قرآن)، و به واسطه یعنی جبرئیل (فرشته وحی) نیز اشاره شده است.