حلال و حرام مالی صفحه 259

رسیدن به سهمیۀ حلال، با زحمت

همچنین سهمی برای انسان مقرر شده است که از طریق کار مشروع به انسان می رسد، که اگر به دنبال آن کار مشروع نرود، آن سهم را واجب نکرده اند که به انسان برسد، بلکه راه رسیدن انسان به آن سهم، کار مشروع و فعالیت پاک است.

« وَ أَنْ لَیْسَ لِلْإِنْسانِ إِلاّ ما سَعی» 1

هر انسان مسلمانی که در به دست آوردن سهم و روزی خود کار و فعالیت کند، زحمت بکشد، خداوند مهربان از باب لطف و محبت، این کار کردن و زحمت کشیدن و فعالیت را برای او عبادت قرار داده است، آن هم عبادتی مهم، تا جایی که در بهترین و معتبرترین کتاب های شیعه نقل شده است که: (1)عبادت ده جزء است، نه جزء آن کسب حلال است؛ یعنی برابر با ارزیابی پیغمبر صلی الله علیه و آله مجموعۀ نماز، روزه، حج، جهاد، امر به معروف و نهی از منکر، انفاق، خمس و زکات، یک جزء عبادت است و به دنبال مال حلال رفتن، نه جزء.

بنابراین، هر کاسبی که به دنبال کار مشروع است، نباید فکر کند که عمر او ضایع می شود. چون ارزشش بیش از عبادت است.

مکاشفۀ برزخی مرحوم نراقی

در نوشته های مرحوم نراقی دیدم.