انسان از مرگ تا برزخ صفحه 31

بلی آن همان مرگ باشد درست

که جستید دوری از آن از نخست

حتی انبیاء و مردان خدا که در لحظه ((مرگ )) از آرامش کاملی برخوردارند از مشکلات و فشارهای این لحظه انتقالی بی نصیب نیستند، چنانچه در حالات پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم آمده است که : در لحظات آخر عمر مبارکش دست خود را در ظرف آبی می کرد و به صورت می کشید و ((لا اله الا الله )) می گفت و می فرمود: ان الموت سکرات ((مرگ سکراتی دارد))(46)

حضرت امیرالمؤ منین علیه السلام ترسیم زنده و گویایی از لحظه ((مرگ )) و سکرات آن دارد و می فرماید: هر آینه ((مرگ )) شداید و سختی هایی دارد، شدیدتر از آن چه در وصف بگنجد، یا با معیار عقل مردم دنیا سنجیده شود.

از امام صادق علیه السلام سئوال کردند: چرا هنگامی که روح از بدن انسان خارج می شود احساس ناراحتی می کند. فرمود: به سبب این که با آن نمو کرده است .(47) درست مانند این می ماند که دندان فاسدی را از دهان بیرون کشند، (به طور مسلم پس از آن احساس آرامش می کند، ولی لحظه جدایی دردناک است ).

مرگ همراه حسرت ها

گفته شد که : برای محتضر و کسی که در حال جان کندن است ((سکرات )) و مستی هایی است شبیه ((مستی )) شراب ، گاهی این ((مستی )) همراه با حسرت هایی است که بیشتر باعث ناراحتی و بدبختی انسان می شود. حضرت امیر المؤ منین علیه السلام در این باره می فرماید:

سکرات ((مرگ )) و تلخی جان کندن

، توام با حسرت از دست دادن آن چه داشتند بر محتضر هجوم می آورد، مغز او را فشار می دهد. در ((سکرات مرگ )) اعضای بدن و دست و پای انسان سست گردیده ، در برابر آن رنگ خود را باخته و رنگ از صورتش پریده ، سپس آثار ((مرگ )) در او فزونی می گیرد و کم کم در وی نفوذ کرده ، بین او و زبانش جدایی افکنده و بدین ترتیب ((مرگ ))، زبان او را بند می آورد.

او در میان خانواده خویش با چشم خود نگاه می کند، با گوش خود می شنود، در حالی که عقلش سالم و فکرش باقی است . او می اندیشد و فکر می کند که عمرش را در چه راهی نابود کرده است ؟! روزگارش را در چه راهی گذرانده است ؟! (در آن وقت ) به یاد ثروت هایی می افتد که در تهیه در جمع کردن آن ها چشم خود را بر هم گذارده ، از حلال و حرام و مشکوک جمع آوری نموده و روی هم انباشته است . اینک گناه و تبعات جمع آوری و عوارض آن ها بر دوش او سنگینی می کند و گریبانش را می فشارد.