سیاحت غرب صفحه 11

فرجام

بالاخره فرجام و حاصل زندگی نامه مردی که در طول حیات خود با شگفتی خاصّی زندگی کرده و در راه تحصیل علم، همه گونه آلام و دشواری‌ها را متحمّل شده و تمامی حوادث و مصایب را به سابقه ایمان و نیروی یقین به جان خریده است تا به مقام والای علم و فضیلت برسد، خود آیینه روشنی است که می‌توان زندگی چنین مردانی را با مراحل زندگی امروز خود مقایسه کرد و از رهروان طریق حق، راه و رسم زندگی آموخت.

آثار و تألیفات آقا نجفی

از آثار و تألیفات آن مرحوم عبارتند از:

1 - «سیاحت شرق» که به خط آن مرحوم نگاشته شده که درباره سوانح عمر و سرگذشت زندگی آن مرحوم از ابتدای کودکی و گزارش تحصیلات او در شهرهای قوچان و مشهد و اصفهان می‌باشد و چگونگی ورود او به نجف اشرف و تحصیلات نهایی خود را در نجف تااینکه به مقام اجتهاد نایل گردید و در ضمن ماجرای زندگی و مشقّات دوران تحصیل، مباحث و معارف اسلامی را به استناد آیات قرآن و اخبار وارده با قلمی ساده که به مناسبت رویدادهای زندگی‌اش نیز می‌باشد، خواننده را به نکات علمی و دستورهای اجتماعی اسلام بیشتر آشنا می‌سازد و چون در اوایل مشروطیت ایران بوده، حوادث تاریخی و عکس‌العمل نهضت مشروطه ایران را در عراق و به خصوص در نجف اشرف شرح داده است. این کتاب همان‌طور که قبلاً اشاره شد آن‌چنان شیرین و با نثر طبیعی و بدون تصنّع تحریر یافته که عالم و عامی را برای خواندن آن سخت مجذوب می‌سازد.

2 - شرح ترجمه رساله تفاحیه ارسطو به وسیله «بابا افضل کاشانی»؛ تاریخ کتابت سال 1354 ه.ق (1314 ه.ش).

3 - رساله عذر بدتر از گناه؛ ممزوجی از نثر عربی و فارسی.

4 - شرح کفایة الأصول؛ خطّی در کتابخانه آیت اللَّه مرعشی نجفی، قم.

5 - شرح دعای صباح؛ به خط آن مرحوم که در سال 1327 ه.ق در نجف اشرف تحریر یافته است.

6 - سیاحت غرب، در کیفیت عالم برزخ؛ این رساله خطی که نمایش دهنده سیر ارواح برزخی است، مرحوم آقا نجفی فوت مثالی خود را تمثیل قرار داده، به استناد آیات و روایات مراحل سفر برزخ را با استعارات و تمثیلات مخصوص درآمیخته از نظر مفهوم عبادت و فضیلت اخلاق و صفای دل و پاکی روح عشق به اولیای حق رفیقی خوشرو و خوش خویی را به نام «هادی» و به جای گناه و عصیان و ظلم و ستم که در دنیا مرتکب گردیده است، زشت صورتی به نام «سیاه» را مجسم می‌سازد که قدم به قدم او را در عالم برزخ همراه است، بسیار شیرین و جذاب نگاشته است.