از احتضار تا عالم قبر صفحه 128

و انسی ندارد، هنوز چه بسا متحیر است و خود را مثل گذشته همان بدن می داند. لذا برایاین که کم کم بفهمد عالم عوض شده و انس با آن عالم پیدا کند و از این طرف دل بکند، احتیاج به گذشت زمان است.

در آن لحظات اولیه می بیند غسلش می دهند، تشییع می کنند و کاملاً حضور دارد و خود را این بدن می بیند. این هم ربطی به کافر یا مسلمانی میت ندارد. لذا در روایات آمده است: کسی که میت را غسل می دهد با مدارا و مهربانی غسل دهد، (1)نه این که بدون رعایت حرمت و ادب با شتاب بدن را چپ و راست کند، به طوری که گویی تنه درخت است.چون روح هنوز با بدن انس دارد،اذیت می شود.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در حدیثی فرمودند: «خداوند غضبناک می شود از این که با مؤمن ضعیف با مدارا و مهربانی رفتار نشود.» (2)چقدر بر این نکات در دستورات دینی ما توجه شده است.

در واقع در آن لحظات و ساعات اولیه پس از مرگ که هنوز میت نفهمیده چه شده است و عالم کاملاً عوض شده و دیگر با آن بدن دنیوی نیست و اصلاً او را نمی بینند، گفته شده: به او کمک دهید تا کم کم خود را بیابد.