- مقدمه ناشر 1
- اهمیت موضوع 3
- مرگ اندیشی 4
- کیاست و زیرکی 5
- فرار از مرگ 7
- برکات یاد مرگ 8
- عطار و مرد زنده دل 9
- برخورد مأیوسانه و بدبینانه 10
- اشاره 10
- برخورد با مسأله مرگ 10
- برخورد غافلانه و بی خیالی 11
- دیدگاه واقع بینانه 11
- خاطره ای از امام خمینی 14
- دنیا را فوت می کنم 15
- مرگ ناگهانی 15
- هارون و پیرمرد حریص 18
- یاد مرگ در جوانی 18
- موعظه شیخ مرتضی طالقانی 20
- آمادگی برای مرگ 21
- سازندگی یاد مرگ 23
- سید جمال الدین گلپایگانی در تخت فولاد 24
- برخی از آثار یاد مرگ 25
- جلوگیری از سرکشی های نفس 25
- کوچک کردن دنیا 26
- اشاره 28
- ترک معاصی و رذائل اخلاقی و ظلم به دیگران 28
- میرزا علی آقا شیرازی در قبر 29
- ظلم های گریبانگیر 30
- تحمّل بلاها و مصیبت ها 31
- جهالت 34
- علت ترس از مرگ 34
- اشاره 34
- گناه و ظلم 36
- تعلقات زیاد به دنیا 36
- حکیم هیدجی و مرگ اختیاری 38
- ارتحال حکیم هیدجی 40
- ترس مقدس 41
- اشاره 43
- آیت الله بروجردی در آخر عمر 43
- اشاره 44
- آرزوی مرگ 44
- درخواست مرگ از خدا 46
- شهادت 46
- زندگی بدون هیچ خیر و صلاح 47
- آخرین مرحله زندگی دنیا 48
- مشاهدات محتضر 49
- مشاهده جایگاه برزخی خود 49
- اشاره 49
- دیدن ملک الموت و دیگر ملائکه 50
- رؤیت اهل بیت 52
- کفرگویی هنگام مرگ 54
- حضور شیاطین 54
- تمثل صورت مثالی اولاد و اموال و اعمال 55
- غمرات هم به معنای شدائد و سختی هاست. 57
- توصیف سکرات موت در کلام امیرالمؤمنین7 58
- قبض روح مؤمن 59
- خوبانی که راحت جان می دهند 61
- اشاره 61
- انواع جان دادن 61
- خوبانی که سخت جان می دهند 61
- بدانی که راحت جان می دهند 62
- بدانی که سخت جان می دهند 63
- اشاره 64
- اولین شرط 64
- ایمان و اعتقاد سالم 64
- ملاقات حضرت ابراهیم با عزرائیل 64
- مهربان تر از پدر و مادر 65
- سلمان در بازار آهنگران 66
- ایمان پایدار و ایمان عاریه ای 67
- نمونه هایی از ایمان های ثابت 68
- اشاره 69
- ولایت اهل بیت:به ویژه حضرت امیر 69
- دستگیری اهل بیت دربرزخ 70
- کیمیای ولایت امیرالمؤمنین 72
- صله رحم و نیکی به والدین 75
- اشاره 75
- جوانی که زبانش به «لا اله الاّ الله» باز شد 76
- مداومت بر نماز اول وقت 78
- خواندن دعای عدیله 79
- انگشتر عقیق به دست کردن 79
- خواندن «لا حول ولاقوهٓ الاّ بالله» 79
- تعقیبات رضیت بالله ربّا... 80
- روزه ماه رجب به هر مقدار 81
- وظایف و آداب استحبابی برای کسی که در حال احتضار است 81
- تلقین «لااله الاّ الله» 81
- قرائت «قل هوالله احد» پس از هر نماز 81
- خواندن دعای عدیله 82
- تلقین دعای فرج 82
- خواندن قرآن خصوصاً آیهٓ الکرسی، یس و صافات 83
- القای امیدواری و حسن ظن 83
- مکروهات احتضار 84
- انتقال به محل خواندن نماز 84
- آمادگی برای مرگ 86
- اشاره 88
- توبه و جبران حقوق ضایع شده 88
- اشاره 88
- آمادگی های قبل از مرگ 88
- مرگ راحت 89
- عقبه مرصاد 90
- وصیت 91
- اشاره 91
- حق الله 92
- زمان وصیت 92
- اموال و ارث 92
- عاقلانه بودن 93
- اخرین نکته 94
- حقوق فرزندان 94
- تهیه کفن و نگاه به آن 96
- رفتن به قبرستان و تأمل در احوال اهل قبور 97
- تشابه خواب و مرگ 99
- قبض روح چیست و هنگام قبض روح چه اتفاقی رخ می دهد و روح کجا می رود؟ 99
- حضرت عزرائیل قابض ارواح 102
- چهره حضرت عزرائیل 104
- قبض روح افراد در یک زمان 107
- حدیث پیامبر با عزرائیل در معراج 108
- عالم برزخ 110
- اشاره 110
- گریه اولیای خدا 111
- همراه با میت پس از دفن 115
- فاصله عالم برزخ با ما 120
- اشاره 120
- برای وحشت قبر 120
- انس با خداوند 121
- کم کردن وحشت قبر 121
- اشاره 121
- صدقه و نماز شب اول قبر 121
- خواندن قرآن و دعا 123
- شهادت چهل نفر مؤمن به خوبی میت 123
- صلوات بر پیامبر و آل طاهرینش 124
- به تدریج نزدیک قبر بردن و آرام وارد قبر کردن میت 124
- رکوع را کامل و تمام انجام دادن 124
- از دنیا رفتن در شب و روز جمعه 125
- ولایت و محبت اهل بیت 125
- اشاره 125
- آیت الله حائری و زیارت امام رضا 126
- شب اول قبر 127
- انس با عالم قبر 127
- مکاشفه ملکوتی 130
- روز و شب در عالم برزخ 131
- سخت ترین ساعات برای میت 132
- زندگی در برزخ 133
- تکامل برزخی 134
- تربیت اطفال مؤمنین در برزخ 135
- اشاره 138
- نکیر و منکر و سؤال قبر 138
- در قبر از چه می پرسند؟ 140
- قبر باغی بهشتی یا گودالی از آتش 143
- آیا همه سؤال قبر دارند؟ 144
- اما چند گروه سؤال قبر ندارند 145
- دسته دوم 145
- دسته اول 145
- اشاره 145
- شیخ ما، شیخ شما 147
- پاسخگویی در برزخ 150
- برای آمادگی پاسخگویی در قبر 152
- استحکام عقیده 153
- نماز اول وقت 155
- فشارهای روحی در قبر 159
- اشاره 159
- جریدتین 162
- غیبت 163
- عوامل فشار قبر 163
- اشاره 163
- اسراف 164
- بداخلاقی و خشونت خصوصاً در خانواده 165
- سبک شمردن نماز 167
- اشاره 167
- دوری جستن از همسر 167
- شش عقوبت در دنیا 168
- اما عقوبت های هنگام مرگ 168
- و اما سه عقوبت قیامت 169
- بی مبالاتی به نجاست ها 169
- صدقه و نماز «لیلهٓالدفن» برای میت 170
- نمازشب 170
- رفع عذاب قبر 170
- پاشیدن آب روی قبر میت 171
- گذاشتن جریدتین 171
- خواندن قرآن، به خصوص برخیاز سُور 171
- دفن در اماکن مقدسه 171
- مرگ از ظهر پنجشنبه تا ظهر جمعه 172
- هدایا و خیرات زندگان 174
- سه گروه از زنان عذاب قبر ندارند 176
- برخی گذشت ها که موجب توسعه در زندگی می گردد 176
- محبت و ولایت اهل بیت 178
- اشاره 178
- دستگیری اهل بیت و شرایط آن 179
- شفاعت و دستگیری امام حسین (علیه السلام) 181
- اشاره 181
- بوی سیب سرخ 182
- میهمان خود 184
- همراهی عمل صالح و عمل زشت 186
- جهنمیان در حدیث معراج 189
- تجسم اعمال صالح پس از مرگ 191
- اشاره 194
- تجسم عقاید و اخلاق 194
- عذرخواهی و دست بوسی 195
- ظهور ملکات در عالم آخرت 196
- تعدد صورت های زشت 198
- فهرست آیات 202
بعد هم در قبر او را با تکان دادن تلقینش کنند و او را که گیج و متحیر است و چه بسا نمی داند کیست، تفهیم اعتقادینمایند که نترس و حواست را جمع کن. وقتی دو ملک برای سؤال می آیند، جواب بده.«الله ربی» و «محمد صلی الله علیه و آله و سلم نبی و...» تا آخر.
پس از دفن هم همان طور که گفته شد، نزدیکان و بازماندگان میت که صدایشان برای او آشناست، بمانند و مدتی قرآن بخوانند، به خصوص باز هم او را تلقین دیگری بکنند و خلاصه این موقع حساس که او نیاز دارد، تنهایش نگذارند.
حضرت زهرا علیها السلام به حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام وصیت می کند که پس از دفن من بنشین بالای سرم و برایم قرآن بخوان و دعا کن؛«فَاِنَّها سَاعَهٌ یَحْتَاجُ الْم_َیتُ فِیهَا إِلَی أُنْسِ الْأحْیاء؛ چرا که آن زمان زمانی است که میت نیازمند انس با زندگان است.»(1) وقتی کسی مثل حضرت زهرا علیها السلام این چنین می گوید، دیگر حساب بقیه معلوم است.
متأسفانه گاهی به زور خویشان و نزدیکان میت را از کنار قبر دور می کنند و میت را با هزاران وحشت و اضطراب در قبر تنها می گذارند. گویی او نیازی به ما ندارد، در حالی که فریادش بلند است و کمک می خواهد، ولی گوشی برای شنیدن نیست.
مکاشفه ملکوتی
از مرحوم آیت الله شیخ محمد جواد انصاری همدانی نقل شده
1- بحارالانوار ج79، ص27.