- مقدمه ناشر 1
- اهمیت موضوع 3
- مرگ اندیشی 4
- کیاست و زیرکی 5
- فرار از مرگ 7
- برکات یاد مرگ 8
- عطار و مرد زنده دل 9
- برخورد مأیوسانه و بدبینانه 10
- برخورد با مسأله مرگ 10
- اشاره 10
- برخورد غافلانه و بی خیالی 11
- دیدگاه واقع بینانه 11
- خاطره ای از امام خمینی 14
- مرگ ناگهانی 15
- دنیا را فوت می کنم 15
- هارون و پیرمرد حریص 18
- یاد مرگ در جوانی 18
- موعظه شیخ مرتضی طالقانی 20
- آمادگی برای مرگ 21
- سازندگی یاد مرگ 23
- سید جمال الدین گلپایگانی در تخت فولاد 24
- جلوگیری از سرکشی های نفس 25
- برخی از آثار یاد مرگ 25
- کوچک کردن دنیا 26
- اشاره 28
- ترک معاصی و رذائل اخلاقی و ظلم به دیگران 28
- میرزا علی آقا شیرازی در قبر 29
- ظلم های گریبانگیر 30
- تحمّل بلاها و مصیبت ها 31
- اشاره 34
- جهالت 34
- علت ترس از مرگ 34
- تعلقات زیاد به دنیا 36
- گناه و ظلم 36
- حکیم هیدجی و مرگ اختیاری 38
- ارتحال حکیم هیدجی 40
- ترس مقدس 41
- اشاره 43
- آیت الله بروجردی در آخر عمر 43
- اشاره 44
- آرزوی مرگ 44
- درخواست مرگ از خدا 46
- شهادت 46
- زندگی بدون هیچ خیر و صلاح 47
- آخرین مرحله زندگی دنیا 48
- مشاهدات محتضر 49
- اشاره 49
- مشاهده جایگاه برزخی خود 49
- دیدن ملک الموت و دیگر ملائکه 50
- رؤیت اهل بیت 52
- حضور شیاطین 54
- کفرگویی هنگام مرگ 54
- تمثل صورت مثالی اولاد و اموال و اعمال 55
- غمرات هم به معنای شدائد و سختی هاست. 57
- توصیف سکرات موت در کلام امیرالمؤمنین7 58
- قبض روح مؤمن 59
- خوبانی که راحت جان می دهند 61
- اشاره 61
- انواع جان دادن 61
- خوبانی که سخت جان می دهند 61
- بدانی که راحت جان می دهند 62
- بدانی که سخت جان می دهند 63
- ایمان و اعتقاد سالم 64
- اشاره 64
- ملاقات حضرت ابراهیم با عزرائیل 64
- اولین شرط 64
- مهربان تر از پدر و مادر 65
- سلمان در بازار آهنگران 66
- ایمان پایدار و ایمان عاریه ای 67
- نمونه هایی از ایمان های ثابت 68
- اشاره 69
- ولایت اهل بیت:به ویژه حضرت امیر 69
- دستگیری اهل بیت دربرزخ 70
- کیمیای ولایت امیرالمؤمنین 72
- صله رحم و نیکی به والدین 75
- اشاره 75
- جوانی که زبانش به «لا اله الاّ الله» باز شد 76
- مداومت بر نماز اول وقت 78
- خواندن «لا حول ولاقوهٓ الاّ بالله» 79
- خواندن دعای عدیله 79
- انگشتر عقیق به دست کردن 79
- تعقیبات رضیت بالله ربّا... 80
- تلقین «لااله الاّ الله» 81
- روزه ماه رجب به هر مقدار 81
- وظایف و آداب استحبابی برای کسی که در حال احتضار است 81
- قرائت «قل هوالله احد» پس از هر نماز 81
- خواندن دعای عدیله 82
- تلقین دعای فرج 82
- خواندن قرآن خصوصاً آیهٓ الکرسی، یس و صافات 83
- القای امیدواری و حسن ظن 83
- انتقال به محل خواندن نماز 84
- مکروهات احتضار 84
- آمادگی برای مرگ 86
- توبه و جبران حقوق ضایع شده 88
- اشاره 88
- اشاره 88
- آمادگی های قبل از مرگ 88
- مرگ راحت 89
- عقبه مرصاد 90
- وصیت 91
- اشاره 91
- حق الله 92
- زمان وصیت 92
- اموال و ارث 92
- عاقلانه بودن 93
- حقوق فرزندان 94
- اخرین نکته 94
- تهیه کفن و نگاه به آن 96
- رفتن به قبرستان و تأمل در احوال اهل قبور 97
- قبض روح چیست و هنگام قبض روح چه اتفاقی رخ می دهد و روح کجا می رود؟ 99
- تشابه خواب و مرگ 99
- حضرت عزرائیل قابض ارواح 102
- چهره حضرت عزرائیل 104
- قبض روح افراد در یک زمان 107
- حدیث پیامبر با عزرائیل در معراج 108
- اشاره 110
- عالم برزخ 110
- گریه اولیای خدا 111
- همراه با میت پس از دفن 115
- برای وحشت قبر 120
- اشاره 120
- فاصله عالم برزخ با ما 120
- اشاره 121
- صدقه و نماز شب اول قبر 121
- کم کردن وحشت قبر 121
- انس با خداوند 121
- شهادت چهل نفر مؤمن به خوبی میت 123
- خواندن قرآن و دعا 123
- رکوع را کامل و تمام انجام دادن 124
- به تدریج نزدیک قبر بردن و آرام وارد قبر کردن میت 124
- صلوات بر پیامبر و آل طاهرینش 124
- از دنیا رفتن در شب و روز جمعه 125
- ولایت و محبت اهل بیت 125
- اشاره 125
- آیت الله حائری و زیارت امام رضا 126
- شب اول قبر 127
- انس با عالم قبر 127
- مکاشفه ملکوتی 130
- روز و شب در عالم برزخ 131
- سخت ترین ساعات برای میت 132
- زندگی در برزخ 133
- تکامل برزخی 134
- تربیت اطفال مؤمنین در برزخ 135
- اشاره 138
- نکیر و منکر و سؤال قبر 138
- در قبر از چه می پرسند؟ 140
- قبر باغی بهشتی یا گودالی از آتش 143
- آیا همه سؤال قبر دارند؟ 144
- دسته اول 145
- دسته دوم 145
- اما چند گروه سؤال قبر ندارند 145
- اشاره 145
- شیخ ما، شیخ شما 147
- پاسخگویی در برزخ 150
- برای آمادگی پاسخگویی در قبر 152
- استحکام عقیده 153
- نماز اول وقت 155
- فشارهای روحی در قبر 159
- اشاره 159
- جریدتین 162
- اشاره 163
- عوامل فشار قبر 163
- غیبت 163
- اسراف 164
- بداخلاقی و خشونت خصوصاً در خانواده 165
- سبک شمردن نماز 167
- دوری جستن از همسر 167
- اشاره 167
- شش عقوبت در دنیا 168
- اما عقوبت های هنگام مرگ 168
- بی مبالاتی به نجاست ها 169
- و اما سه عقوبت قیامت 169
- صدقه و نماز «لیلهٓالدفن» برای میت 170
- نمازشب 170
- رفع عذاب قبر 170
- پاشیدن آب روی قبر میت 171
- گذاشتن جریدتین 171
- دفن در اماکن مقدسه 171
- خواندن قرآن، به خصوص برخیاز سُور 171
- مرگ از ظهر پنجشنبه تا ظهر جمعه 172
- هدایا و خیرات زندگان 174
- سه گروه از زنان عذاب قبر ندارند 176
- برخی گذشت ها که موجب توسعه در زندگی می گردد 176
- محبت و ولایت اهل بیت 178
- اشاره 178
- دستگیری اهل بیت و شرایط آن 179
- اشاره 181
- شفاعت و دستگیری امام حسین (علیه السلام) 181
- بوی سیب سرخ 182
- میهمان خود 184
- همراهی عمل صالح و عمل زشت 186
- جهنمیان در حدیث معراج 189
- تجسم اعمال صالح پس از مرگ 191
- تجسم عقاید و اخلاق 194
- اشاره 194
- عذرخواهی و دست بوسی 195
- ظهور ملکات در عالم آخرت 196
- تعدد صورت های زشت 198
- فهرست آیات 202
تا جوانی و برایت مقدور است، کاری بکن وگرنه در پیری فقط بر سر زدن می ماند.
آمادگی برای مرگ
حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام به فرزند جوانشان امام حسن علیه السلام توصیه های معروفی دارند:
وَاعلَم اَنَّکَ اِنّما خُلِقتَ لِلآخِرَهِ لا لِلدُّنیا وَلِلفَناءِ لا لِلبَقاءِ وَلِلمَوتِ لا لِلحیاهِ... ؛ (1)بدان که تو تنها برای آخرت آفریده شده ای، نه برای دنیا. و برای فنا آفریده شده ای، نه بقای (در اینجا). و برای رفتن، نه ماندن. و برای مردن، نه زنده ماندن.
تو در جایی هستی که باید از آنجا بروی و در دست مرگی هستی که هیچ کس نمی تواند از آن بگریزد. ناچار دست مرگ به همه خواهد رسید.
فَکنْ مِنْهُ عَلَی حَذَرِ اَنْ یُدْرِکَکَ عَلَی حَالٍ سَیِّئَهٍ قَدْ کُنْتَ تُحَدِّثُ نَفْسَکَ مِنْهَا بِالتَّوْبَهِ فَیحُولَ بَینَک وَ بَینَ ذَلِک... ؛ (2)بپرهیز از این که مرگ هنگامی به سراغت بیاید که تو در حال بدی باشی.
با خودت می گفتی از آن (گناه و رذیله) توبه می کنم که ناگهان مرگ بین تو و توبه فاصله انداخت و فرصتی نداد.
فرزندم، بسیار ذکر مرگ کن و به یاد احوال پس از مرگ باش
1- نهج البلاغه ،نامه31.
2- بحارالانوار،ج74،ص207.