- مقدمه ناشر 1
- اهمیت موضوع 3
- مرگ اندیشی 4
- کیاست و زیرکی 5
- فرار از مرگ 7
- برکات یاد مرگ 8
- عطار و مرد زنده دل 9
- برخورد مأیوسانه و بدبینانه 10
- اشاره 10
- برخورد با مسأله مرگ 10
- برخورد غافلانه و بی خیالی 11
- دیدگاه واقع بینانه 11
- خاطره ای از امام خمینی 14
- مرگ ناگهانی 15
- دنیا را فوت می کنم 15
- هارون و پیرمرد حریص 18
- یاد مرگ در جوانی 18
- موعظه شیخ مرتضی طالقانی 20
- آمادگی برای مرگ 21
- سازندگی یاد مرگ 23
- سید جمال الدین گلپایگانی در تخت فولاد 24
- جلوگیری از سرکشی های نفس 25
- برخی از آثار یاد مرگ 25
- کوچک کردن دنیا 26
- ترک معاصی و رذائل اخلاقی و ظلم به دیگران 28
- اشاره 28
- میرزا علی آقا شیرازی در قبر 29
- ظلم های گریبانگیر 30
- تحمّل بلاها و مصیبت ها 31
- جهالت 34
- علت ترس از مرگ 34
- اشاره 34
- گناه و ظلم 36
- تعلقات زیاد به دنیا 36
- حکیم هیدجی و مرگ اختیاری 38
- ارتحال حکیم هیدجی 40
- ترس مقدس 41
- اشاره 43
- آیت الله بروجردی در آخر عمر 43
- اشاره 44
- آرزوی مرگ 44
- درخواست مرگ از خدا 46
- شهادت 46
- زندگی بدون هیچ خیر و صلاح 47
- آخرین مرحله زندگی دنیا 48
- مشاهدات محتضر 49
- مشاهده جایگاه برزخی خود 49
- اشاره 49
- دیدن ملک الموت و دیگر ملائکه 50
- رؤیت اهل بیت 52
- کفرگویی هنگام مرگ 54
- حضور شیاطین 54
- تمثل صورت مثالی اولاد و اموال و اعمال 55
- غمرات هم به معنای شدائد و سختی هاست. 57
- توصیف سکرات موت در کلام امیرالمؤمنین7 58
- قبض روح مؤمن 59
- خوبانی که راحت جان می دهند 61
- اشاره 61
- انواع جان دادن 61
- خوبانی که سخت جان می دهند 61
- بدانی که راحت جان می دهند 62
- بدانی که سخت جان می دهند 63
- اولین شرط 64
- ایمان و اعتقاد سالم 64
- اشاره 64
- ملاقات حضرت ابراهیم با عزرائیل 64
- مهربان تر از پدر و مادر 65
- سلمان در بازار آهنگران 66
- ایمان پایدار و ایمان عاریه ای 67
- نمونه هایی از ایمان های ثابت 68
- ولایت اهل بیت:به ویژه حضرت امیر 69
- اشاره 69
- دستگیری اهل بیت دربرزخ 70
- کیمیای ولایت امیرالمؤمنین 72
- صله رحم و نیکی به والدین 75
- اشاره 75
- جوانی که زبانش به «لا اله الاّ الله» باز شد 76
- مداومت بر نماز اول وقت 78
- خواندن «لا حول ولاقوهٓ الاّ بالله» 79
- انگشتر عقیق به دست کردن 79
- خواندن دعای عدیله 79
- تعقیبات رضیت بالله ربّا... 80
- تلقین «لااله الاّ الله» 81
- وظایف و آداب استحبابی برای کسی که در حال احتضار است 81
- روزه ماه رجب به هر مقدار 81
- قرائت «قل هوالله احد» پس از هر نماز 81
- تلقین دعای فرج 82
- خواندن دعای عدیله 82
- خواندن قرآن خصوصاً آیهٓ الکرسی، یس و صافات 83
- القای امیدواری و حسن ظن 83
- مکروهات احتضار 84
- انتقال به محل خواندن نماز 84
- آمادگی برای مرگ 86
- توبه و جبران حقوق ضایع شده 88
- اشاره 88
- اشاره 88
- آمادگی های قبل از مرگ 88
- مرگ راحت 89
- عقبه مرصاد 90
- اشاره 91
- وصیت 91
- زمان وصیت 92
- حق الله 92
- اموال و ارث 92
- عاقلانه بودن 93
- اخرین نکته 94
- حقوق فرزندان 94
- تهیه کفن و نگاه به آن 96
- رفتن به قبرستان و تأمل در احوال اهل قبور 97
- تشابه خواب و مرگ 99
- قبض روح چیست و هنگام قبض روح چه اتفاقی رخ می دهد و روح کجا می رود؟ 99
- حضرت عزرائیل قابض ارواح 102
- چهره حضرت عزرائیل 104
- قبض روح افراد در یک زمان 107
- حدیث پیامبر با عزرائیل در معراج 108
- عالم برزخ 110
- اشاره 110
- گریه اولیای خدا 111
- همراه با میت پس از دفن 115
- فاصله عالم برزخ با ما 120
- اشاره 120
- برای وحشت قبر 120
- انس با خداوند 121
- اشاره 121
- صدقه و نماز شب اول قبر 121
- کم کردن وحشت قبر 121
- خواندن قرآن و دعا 123
- شهادت چهل نفر مؤمن به خوبی میت 123
- به تدریج نزدیک قبر بردن و آرام وارد قبر کردن میت 124
- صلوات بر پیامبر و آل طاهرینش 124
- رکوع را کامل و تمام انجام دادن 124
- ولایت و محبت اهل بیت 125
- از دنیا رفتن در شب و روز جمعه 125
- اشاره 125
- آیت الله حائری و زیارت امام رضا 126
- شب اول قبر 127
- انس با عالم قبر 127
- مکاشفه ملکوتی 130
- روز و شب در عالم برزخ 131
- سخت ترین ساعات برای میت 132
- زندگی در برزخ 133
- تکامل برزخی 134
- تربیت اطفال مؤمنین در برزخ 135
- اشاره 138
- نکیر و منکر و سؤال قبر 138
- در قبر از چه می پرسند؟ 140
- قبر باغی بهشتی یا گودالی از آتش 143
- آیا همه سؤال قبر دارند؟ 144
- اشاره 145
- دسته اول 145
- دسته دوم 145
- اما چند گروه سؤال قبر ندارند 145
- شیخ ما، شیخ شما 147
- پاسخگویی در برزخ 150
- برای آمادگی پاسخگویی در قبر 152
- استحکام عقیده 153
- نماز اول وقت 155
- فشارهای روحی در قبر 159
- اشاره 159
- جریدتین 162
- عوامل فشار قبر 163
- اشاره 163
- غیبت 163
- اسراف 164
- بداخلاقی و خشونت خصوصاً در خانواده 165
- دوری جستن از همسر 167
- اشاره 167
- سبک شمردن نماز 167
- شش عقوبت در دنیا 168
- اما عقوبت های هنگام مرگ 168
- بی مبالاتی به نجاست ها 169
- و اما سه عقوبت قیامت 169
- صدقه و نماز «لیلهٓالدفن» برای میت 170
- نمازشب 170
- رفع عذاب قبر 170
- پاشیدن آب روی قبر میت 171
- گذاشتن جریدتین 171
- دفن در اماکن مقدسه 171
- خواندن قرآن، به خصوص برخیاز سُور 171
- مرگ از ظهر پنجشنبه تا ظهر جمعه 172
- هدایا و خیرات زندگان 174
- سه گروه از زنان عذاب قبر ندارند 176
- برخی گذشت ها که موجب توسعه در زندگی می گردد 176
- اشاره 178
- محبت و ولایت اهل بیت 178
- دستگیری اهل بیت و شرایط آن 179
- شفاعت و دستگیری امام حسین (علیه السلام) 181
- اشاره 181
- بوی سیب سرخ 182
- میهمان خود 184
- همراهی عمل صالح و عمل زشت 186
- جهنمیان در حدیث معراج 189
- تجسم اعمال صالح پس از مرگ 191
- تجسم عقاید و اخلاق 194
- اشاره 194
- عذرخواهی و دست بوسی 195
- ظهور ملکات در عالم آخرت 196
- تعدد صورت های زشت 198
- فهرست آیات 202
ولی خیلی از دست او عصبانی بودم. گفتم: مادر، چرا این کار را کردی. من داشتم با پیغمبر و امیرالمؤمنین و حضرت زهرا علیهم السلام و حسنین می رفتم. تو آمدی جلوی ما را گرفتی و نگذاشتی. (1)
حضور شیاطین
در روایات بسیاری آمده است که در هنگام مرگ و احتضار، شیاطین هم حاضر می شوند، بلکه بتوانند ایمان را از محتضر بگیرند و او در حالت کفر و بغض از خدا، از دنیا برود. سعی می کنند چیزهایی از امور دنیا که مورد علاقه این محتضر است را پیش چشم او مجسّم کنند تا با دلتنگی که دارد از مرگ بدش بیاید و نخواهد دل بکند و با بغض و ناراحتی از خداوند از دنیا برود. (2)
کفرگویی هنگام مرگ
حضرت امام رحمه الله خاطره ای را از مرحوم آیت الله گلپایگانی نقل می کردند و به خدا پناه می بردند. قضیه این بوده که آیت الله گلپایگانی فرموده بودند: من در جوانی رفیقی داشتم که اهل قزوین بود. مدت ها با هم در اوائل طلبگی هم بحث و هم درس بودیم. او پس از مدتی به شهرش برگشت، ولی باز با هم مرتبط بودیم و گهگاهی نامه می نوشتیم.
1- معادشناسی، ج1 ص283، با کمی تلخیص.
2- رجوع کنید به: الکافی، ج3، ص123؛ بحارالانوار، ج6، ص 195.