- مقدمه ناشر 1
- اهمیت موضوع 3
- مرگ اندیشی 4
- کیاست و زیرکی 5
- فرار از مرگ 7
- برکات یاد مرگ 8
- عطار و مرد زنده دل 9
- برخورد مأیوسانه و بدبینانه 10
- اشاره 10
- برخورد با مسأله مرگ 10
- برخورد غافلانه و بی خیالی 11
- دیدگاه واقع بینانه 11
- خاطره ای از امام خمینی 14
- مرگ ناگهانی 15
- دنیا را فوت می کنم 15
- هارون و پیرمرد حریص 18
- یاد مرگ در جوانی 18
- موعظه شیخ مرتضی طالقانی 20
- آمادگی برای مرگ 21
- سازندگی یاد مرگ 23
- سید جمال الدین گلپایگانی در تخت فولاد 24
- برخی از آثار یاد مرگ 25
- جلوگیری از سرکشی های نفس 25
- کوچک کردن دنیا 26
- ترک معاصی و رذائل اخلاقی و ظلم به دیگران 28
- اشاره 28
- میرزا علی آقا شیرازی در قبر 29
- ظلم های گریبانگیر 30
- تحمّل بلاها و مصیبت ها 31
- جهالت 34
- علت ترس از مرگ 34
- اشاره 34
- گناه و ظلم 36
- تعلقات زیاد به دنیا 36
- حکیم هیدجی و مرگ اختیاری 38
- ارتحال حکیم هیدجی 40
- ترس مقدس 41
- آیت الله بروجردی در آخر عمر 43
- اشاره 43
- اشاره 44
- آرزوی مرگ 44
- شهادت 46
- درخواست مرگ از خدا 46
- زندگی بدون هیچ خیر و صلاح 47
- آخرین مرحله زندگی دنیا 48
- مشاهدات محتضر 49
- اشاره 49
- مشاهده جایگاه برزخی خود 49
- دیدن ملک الموت و دیگر ملائکه 50
- رؤیت اهل بیت 52
- کفرگویی هنگام مرگ 54
- حضور شیاطین 54
- تمثل صورت مثالی اولاد و اموال و اعمال 55
- غمرات هم به معنای شدائد و سختی هاست. 57
- توصیف سکرات موت در کلام امیرالمؤمنین7 58
- قبض روح مؤمن 59
- خوبانی که راحت جان می دهند 61
- انواع جان دادن 61
- خوبانی که سخت جان می دهند 61
- اشاره 61
- بدانی که راحت جان می دهند 62
- بدانی که سخت جان می دهند 63
- اولین شرط 64
- ایمان و اعتقاد سالم 64
- ملاقات حضرت ابراهیم با عزرائیل 64
- اشاره 64
- مهربان تر از پدر و مادر 65
- سلمان در بازار آهنگران 66
- ایمان پایدار و ایمان عاریه ای 67
- نمونه هایی از ایمان های ثابت 68
- ولایت اهل بیت:به ویژه حضرت امیر 69
- اشاره 69
- دستگیری اهل بیت دربرزخ 70
- کیمیای ولایت امیرالمؤمنین 72
- اشاره 75
- صله رحم و نیکی به والدین 75
- جوانی که زبانش به «لا اله الاّ الله» باز شد 76
- مداومت بر نماز اول وقت 78
- خواندن دعای عدیله 79
- انگشتر عقیق به دست کردن 79
- خواندن «لا حول ولاقوهٓ الاّ بالله» 79
- تعقیبات رضیت بالله ربّا... 80
- روزه ماه رجب به هر مقدار 81
- تلقین «لااله الاّ الله» 81
- وظایف و آداب استحبابی برای کسی که در حال احتضار است 81
- قرائت «قل هوالله احد» پس از هر نماز 81
- خواندن دعای عدیله 82
- تلقین دعای فرج 82
- خواندن قرآن خصوصاً آیهٓ الکرسی، یس و صافات 83
- القای امیدواری و حسن ظن 83
- مکروهات احتضار 84
- انتقال به محل خواندن نماز 84
- آمادگی برای مرگ 86
- اشاره 88
- توبه و جبران حقوق ضایع شده 88
- اشاره 88
- آمادگی های قبل از مرگ 88
- مرگ راحت 89
- عقبه مرصاد 90
- اشاره 91
- وصیت 91
- زمان وصیت 92
- اموال و ارث 92
- حق الله 92
- عاقلانه بودن 93
- اخرین نکته 94
- حقوق فرزندان 94
- تهیه کفن و نگاه به آن 96
- رفتن به قبرستان و تأمل در احوال اهل قبور 97
- قبض روح چیست و هنگام قبض روح چه اتفاقی رخ می دهد و روح کجا می رود؟ 99
- تشابه خواب و مرگ 99
- حضرت عزرائیل قابض ارواح 102
- چهره حضرت عزرائیل 104
- قبض روح افراد در یک زمان 107
- حدیث پیامبر با عزرائیل در معراج 108
- عالم برزخ 110
- اشاره 110
- گریه اولیای خدا 111
- همراه با میت پس از دفن 115
- فاصله عالم برزخ با ما 120
- اشاره 120
- برای وحشت قبر 120
- اشاره 121
- صدقه و نماز شب اول قبر 121
- انس با خداوند 121
- کم کردن وحشت قبر 121
- خواندن قرآن و دعا 123
- شهادت چهل نفر مؤمن به خوبی میت 123
- صلوات بر پیامبر و آل طاهرینش 124
- به تدریج نزدیک قبر بردن و آرام وارد قبر کردن میت 124
- رکوع را کامل و تمام انجام دادن 124
- از دنیا رفتن در شب و روز جمعه 125
- ولایت و محبت اهل بیت 125
- اشاره 125
- آیت الله حائری و زیارت امام رضا 126
- شب اول قبر 127
- انس با عالم قبر 127
- مکاشفه ملکوتی 130
- روز و شب در عالم برزخ 131
- سخت ترین ساعات برای میت 132
- زندگی در برزخ 133
- تکامل برزخی 134
- تربیت اطفال مؤمنین در برزخ 135
- اشاره 138
- نکیر و منکر و سؤال قبر 138
- در قبر از چه می پرسند؟ 140
- قبر باغی بهشتی یا گودالی از آتش 143
- آیا همه سؤال قبر دارند؟ 144
- دسته اول 145
- دسته دوم 145
- اما چند گروه سؤال قبر ندارند 145
- اشاره 145
- شیخ ما، شیخ شما 147
- پاسخگویی در برزخ 150
- برای آمادگی پاسخگویی در قبر 152
- استحکام عقیده 153
- نماز اول وقت 155
- فشارهای روحی در قبر 159
- اشاره 159
- جریدتین 162
- عوامل فشار قبر 163
- اشاره 163
- غیبت 163
- اسراف 164
- بداخلاقی و خشونت خصوصاً در خانواده 165
- سبک شمردن نماز 167
- اشاره 167
- دوری جستن از همسر 167
- شش عقوبت در دنیا 168
- اما عقوبت های هنگام مرگ 168
- بی مبالاتی به نجاست ها 169
- و اما سه عقوبت قیامت 169
- صدقه و نماز «لیلهٓالدفن» برای میت 170
- نمازشب 170
- رفع عذاب قبر 170
- پاشیدن آب روی قبر میت 171
- گذاشتن جریدتین 171
- دفن در اماکن مقدسه 171
- خواندن قرآن، به خصوص برخیاز سُور 171
- مرگ از ظهر پنجشنبه تا ظهر جمعه 172
- هدایا و خیرات زندگان 174
- سه گروه از زنان عذاب قبر ندارند 176
- برخی گذشت ها که موجب توسعه در زندگی می گردد 176
- محبت و ولایت اهل بیت 178
- اشاره 178
- دستگیری اهل بیت و شرایط آن 179
- شفاعت و دستگیری امام حسین (علیه السلام) 181
- اشاره 181
- بوی سیب سرخ 182
- میهمان خود 184
- همراهی عمل صالح و عمل زشت 186
- جهنمیان در حدیث معراج 189
- تجسم اعمال صالح پس از مرگ 191
- تجسم عقاید و اخلاق 194
- اشاره 194
- عذرخواهی و دست بوسی 195
- ظهور ملکات در عالم آخرت 196
- تعدد صورت های زشت 198
- فهرست آیات 202
است و اختیاری نیست؟»
گفت: نه، اختیار داری. حضرت ابراهیم علیه السلام فرمود: «فَهَلْ رَأیتَ خَلِیلًا یمِیتُ خَلِیلَه؛ آیا دیده ای دوستی جان دوستش را بگیرد؟» حضرت عزرائیل ماند که چه کند و چه بگوید. خداوند متعال فرمود: به ابراهیم بگو: «هَلْ رَأیتَ حَبِیباً یَکرَهُ لِقَاءَ حَبِیبِهِ إِنَّ الْح_َبِیبَ یُحِبُّ لِقَاءَ حَبِیبِه؛(1) آیا دوستی را دیده ای که از ملاقات دوستش ناراحت باشد؟!قطعاً دوست مشتاق دیدار دوست است.»
بنابراین، هر چه ایمان و اعتقادات ما محکم تر باشد، مرگ برای انسان راحت تر و لذت بخش تر است. چنان که خداوند در قرآن می فرماید:
یُثَبِّتُ اللهُ الَّذینَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِی الْح_َیاهِ الدُّنْیا وَ فِی الْآخِرَه ؛ (2)خداوند کسانی را که ایمان آوردند، به خاطر گفتار و اعتقاد ثابتشان، استوار می دارد؛ هم در این جهان، و هم در سرای دیگر!
مهربان تر از پدر و مادر
در روایات متعدد آمده است که حضرت عزرائیل علیه السلام به مؤمن می گوید: من از پدر و مادر مهربان به تو مهربان ترم. یا در روایاتی آمده است که ملک الموت هنگام مرگ به مؤمن شهادتین را تلقین می کند، ملائکه به او خوش آمد می گویند، یا برای مؤمن دسته گل
1- الامالی للصدوق، ص197؛ بحارالانوار، ج6، ص127.
2- سورۀ ابراهیم، آیۀ 27.