- مقدمه ناشر 1
- اهمیت موضوع 3
- مرگ اندیشی 4
- کیاست و زیرکی 5
- فرار از مرگ 7
- برکات یاد مرگ 8
- عطار و مرد زنده دل 9
- برخورد مأیوسانه و بدبینانه 10
- برخورد با مسأله مرگ 10
- اشاره 10
- برخورد غافلانه و بی خیالی 11
- دیدگاه واقع بینانه 11
- خاطره ای از امام خمینی 14
- دنیا را فوت می کنم 15
- مرگ ناگهانی 15
- هارون و پیرمرد حریص 18
- یاد مرگ در جوانی 18
- موعظه شیخ مرتضی طالقانی 20
- آمادگی برای مرگ 21
- سازندگی یاد مرگ 23
- سید جمال الدین گلپایگانی در تخت فولاد 24
- برخی از آثار یاد مرگ 25
- جلوگیری از سرکشی های نفس 25
- کوچک کردن دنیا 26
- ترک معاصی و رذائل اخلاقی و ظلم به دیگران 28
- اشاره 28
- میرزا علی آقا شیرازی در قبر 29
- ظلم های گریبانگیر 30
- تحمّل بلاها و مصیبت ها 31
- جهالت 34
- علت ترس از مرگ 34
- اشاره 34
- گناه و ظلم 36
- تعلقات زیاد به دنیا 36
- حکیم هیدجی و مرگ اختیاری 38
- ارتحال حکیم هیدجی 40
- ترس مقدس 41
- اشاره 43
- آیت الله بروجردی در آخر عمر 43
- آرزوی مرگ 44
- اشاره 44
- درخواست مرگ از خدا 46
- شهادت 46
- زندگی بدون هیچ خیر و صلاح 47
- آخرین مرحله زندگی دنیا 48
- مشاهدات محتضر 49
- اشاره 49
- مشاهده جایگاه برزخی خود 49
- دیدن ملک الموت و دیگر ملائکه 50
- رؤیت اهل بیت 52
- کفرگویی هنگام مرگ 54
- حضور شیاطین 54
- تمثل صورت مثالی اولاد و اموال و اعمال 55
- غمرات هم به معنای شدائد و سختی هاست. 57
- توصیف سکرات موت در کلام امیرالمؤمنین7 58
- قبض روح مؤمن 59
- انواع جان دادن 61
- خوبانی که سخت جان می دهند 61
- خوبانی که راحت جان می دهند 61
- اشاره 61
- بدانی که راحت جان می دهند 62
- بدانی که سخت جان می دهند 63
- ایمان و اعتقاد سالم 64
- اشاره 64
- ملاقات حضرت ابراهیم با عزرائیل 64
- اولین شرط 64
- مهربان تر از پدر و مادر 65
- سلمان در بازار آهنگران 66
- ایمان پایدار و ایمان عاریه ای 67
- نمونه هایی از ایمان های ثابت 68
- ولایت اهل بیت:به ویژه حضرت امیر 69
- اشاره 69
- دستگیری اهل بیت دربرزخ 70
- کیمیای ولایت امیرالمؤمنین 72
- اشاره 75
- صله رحم و نیکی به والدین 75
- جوانی که زبانش به «لا اله الاّ الله» باز شد 76
- مداومت بر نماز اول وقت 78
- انگشتر عقیق به دست کردن 79
- خواندن دعای عدیله 79
- خواندن «لا حول ولاقوهٓ الاّ بالله» 79
- تعقیبات رضیت بالله ربّا... 80
- قرائت «قل هوالله احد» پس از هر نماز 81
- وظایف و آداب استحبابی برای کسی که در حال احتضار است 81
- روزه ماه رجب به هر مقدار 81
- تلقین «لااله الاّ الله» 81
- تلقین دعای فرج 82
- خواندن دعای عدیله 82
- خواندن قرآن خصوصاً آیهٓ الکرسی، یس و صافات 83
- القای امیدواری و حسن ظن 83
- انتقال به محل خواندن نماز 84
- مکروهات احتضار 84
- آمادگی برای مرگ 86
- توبه و جبران حقوق ضایع شده 88
- اشاره 88
- اشاره 88
- آمادگی های قبل از مرگ 88
- مرگ راحت 89
- عقبه مرصاد 90
- وصیت 91
- اشاره 91
- اموال و ارث 92
- حق الله 92
- زمان وصیت 92
- عاقلانه بودن 93
- اخرین نکته 94
- حقوق فرزندان 94
- تهیه کفن و نگاه به آن 96
- رفتن به قبرستان و تأمل در احوال اهل قبور 97
- قبض روح چیست و هنگام قبض روح چه اتفاقی رخ می دهد و روح کجا می رود؟ 99
- تشابه خواب و مرگ 99
- حضرت عزرائیل قابض ارواح 102
- چهره حضرت عزرائیل 104
- قبض روح افراد در یک زمان 107
- حدیث پیامبر با عزرائیل در معراج 108
- اشاره 110
- عالم برزخ 110
- گریه اولیای خدا 111
- همراه با میت پس از دفن 115
- اشاره 120
- فاصله عالم برزخ با ما 120
- برای وحشت قبر 120
- انس با خداوند 121
- اشاره 121
- کم کردن وحشت قبر 121
- صدقه و نماز شب اول قبر 121
- خواندن قرآن و دعا 123
- شهادت چهل نفر مؤمن به خوبی میت 123
- به تدریج نزدیک قبر بردن و آرام وارد قبر کردن میت 124
- صلوات بر پیامبر و آل طاهرینش 124
- رکوع را کامل و تمام انجام دادن 124
- از دنیا رفتن در شب و روز جمعه 125
- ولایت و محبت اهل بیت 125
- اشاره 125
- آیت الله حائری و زیارت امام رضا 126
- شب اول قبر 127
- انس با عالم قبر 127
- مکاشفه ملکوتی 130
- روز و شب در عالم برزخ 131
- سخت ترین ساعات برای میت 132
- زندگی در برزخ 133
- تکامل برزخی 134
- تربیت اطفال مؤمنین در برزخ 135
- اشاره 138
- نکیر و منکر و سؤال قبر 138
- در قبر از چه می پرسند؟ 140
- قبر باغی بهشتی یا گودالی از آتش 143
- آیا همه سؤال قبر دارند؟ 144
- دسته اول 145
- دسته دوم 145
- اشاره 145
- اما چند گروه سؤال قبر ندارند 145
- شیخ ما، شیخ شما 147
- پاسخگویی در برزخ 150
- برای آمادگی پاسخگویی در قبر 152
- استحکام عقیده 153
- نماز اول وقت 155
- فشارهای روحی در قبر 159
- اشاره 159
- جریدتین 162
- اشاره 163
- عوامل فشار قبر 163
- غیبت 163
- اسراف 164
- بداخلاقی و خشونت خصوصاً در خانواده 165
- سبک شمردن نماز 167
- اشاره 167
- دوری جستن از همسر 167
- اما عقوبت های هنگام مرگ 168
- شش عقوبت در دنیا 168
- بی مبالاتی به نجاست ها 169
- و اما سه عقوبت قیامت 169
- صدقه و نماز «لیلهٓالدفن» برای میت 170
- نمازشب 170
- رفع عذاب قبر 170
- پاشیدن آب روی قبر میت 171
- گذاشتن جریدتین 171
- دفن در اماکن مقدسه 171
- خواندن قرآن، به خصوص برخیاز سُور 171
- مرگ از ظهر پنجشنبه تا ظهر جمعه 172
- هدایا و خیرات زندگان 174
- سه گروه از زنان عذاب قبر ندارند 176
- برخی گذشت ها که موجب توسعه در زندگی می گردد 176
- محبت و ولایت اهل بیت 178
- اشاره 178
- دستگیری اهل بیت و شرایط آن 179
- شفاعت و دستگیری امام حسین (علیه السلام) 181
- اشاره 181
- بوی سیب سرخ 182
- میهمان خود 184
- همراهی عمل صالح و عمل زشت 186
- جهنمیان در حدیث معراج 189
- تجسم اعمال صالح پس از مرگ 191
- تجسم عقاید و اخلاق 194
- اشاره 194
- عذرخواهی و دست بوسی 195
- ظهور ملکات در عالم آخرت 196
- تعدد صورت های زشت 198
- فهرست آیات 202
گفتارششم: درمرگ های ناگهانی چه کنیم؟
آمادگی برای مرگ
معمولاً مرگ هایی که در این زمان ها می بینیم،مرگ های ناگهانی و دفعی است. کمتر پیش می آید که شخص محتضر در بستر باشد و اطرافیانش آداب و وظایف احتضار را برای او انجام دهند. او را رو به قبله کنند، کنارش قرآن بخوانند، او را تلقین نمایند.بیشترمرگ هایی که می بینیم یا در اثر تصادفات است، یا سکته های ناگهانی،یا بر روی تخت بیمارستان و احیاناً در اتاق مراقبت های ویژه که کسی دیگر کنار محتضر نیست و فرصتی نمی شود تا آن مستحبات و وظایف عملی گردد.
اینجاست که شخص مسلمان مؤمن باید از قبل آماده شده و به فکر آن لحظات تحیر و سردرگمی باشد تا اگر فرا رسید، درمانده و غافلگیر نشود.در حدیثی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده که فرمودند:
لَقِّنُوا مَوْتَاکمْ لا إِلَهَ إِلَّا اللهُ فَإِنَ مَنْ کانَ آخِرُ کلَامِهِ لا إِلَهَ إِلَّا اللهُ دَخَلَ الْج_َنَّهَ ؛(1)به کسانی که در شرف مرگ هستند،شهادت به «لا اله الا الله» را تلقین کنید که هر کس آخرین کلامش
1- من لا یحضر الفقیه، ج1، ص132؛ ثواب الاعمال، ص195؛ بحارالانوار، ج78، ص232.