از احتضار تا عالم قبر صفحه 92

چند نکته در باب وصیت

زمان وصیت

بهترین وقت وصیت وقتی است که انسان در صحت و سلامت است و هیچ علائمی از مرگ نیست. و آخرین فرصت وصیت دم مرگ و ظهور علائم آن است. لذا قرآن به همین آخرین فرصت اشاره کرده و فرموده است:

کُتِبَ عَلَیکمْ إِذا حَضَ_رَ أحَدَکمُ الْم_َوْتُ ؛ (1)بر شما لازم است که هرگاه مرگ شما فرا رسید... وصیت کنید.

حق الله

اگر انسان حق الله، مثل نماز و روزه و حج،یا حق الناس، مثل خمس و زکات و بدهی های مالی،یا حقوقی که از دیگران ضایع شده، بر گردن داشته باشد،انجام وصیّت بر او واجب است. ولی اگر بدهی ندارد و حقی بر گردنش نیست، وصیت برایش مستحب است. منتهی خیلی به آن تأکید شده است. لذا قرآن با تعبیر «کُتِبَ» بیان کرده است. که لفظ «کُتِبَ» دلالت بر حکم قطعی و الزامی می کند.

اموال و ارث

تا وقتی انسان زنده است، صاحب و مالک همه اموال خویش است، ولی پس از مرگ فقط صاحب یک سوم مال است،که به ثلث تعبیر می کنند؛ مثلاً اگر کل دارایی او الآن 120 میلیون تومان است،پس از مرگ فقط اختیار 40 میلیون تومانش با اوست و مابقی مال ورثه است که بر اساس تقسیمات شرعی بین خود تقسیم می کنند.