آرامش ابدی صفحه 93

1- سوره محمد، آیه 15.

سپس می افزاید: نهرهایی از شیر که طعم آن دگرگون نگشته است. بعد به سراغ سومین قسمت از نهرهای بهشتی رفته، می گوید:«و نهرهایی از شراب طهور که مایه لذت نوشندگان است. و بالاخره چهارمین و آخرین قسمت از نهرهای بهشتی را به این صورت بیان می کند:«و نهرهایی از عسل مصفا»

در آیه مورد بحث به نهرهای «آب» و«شیر»و«شراب طهور»و«عسل» اشاره شده که ممکن است اولی برای رفع تشنگی است، دومی تغذیه، سومی نشاط و چهارمی لذت و قوت می آفریند.

جالب اینکه از آیات دیگر قرآن استفاده می شود که همه بهشتیان از همه این نوشیدنی ها نمی نوشند بلکه سلسله مراتبی دارند که به تناسب آن ها بهره مند می شوند. در سوره مطففین آیه28 می خوانیم:

«عَیْنًا یَشْرَبُ بِهَا الْمُقَرَّبُونَ ؛چشمه ای است که مقربان درگاه خدا از آن می نوشند».(1)

در آیه 50 سوره الرحمن، تعبیری درباره دو چشمه آمده است:

«فِیهِمَا عَیْنَانِ تَجْرِیَانِ ؛در آن دو بهشت، دو چشمه به طور مداوم جریان دارد» گرچه در این آیه سخنی از چگونگی این دو چشمه به میان نیامده، ولی بعضی از مفسران این دو چشمه را به چشمه های «سبیل»و«تسنیم» که به ترتیب در آیه های «18 دهر »و«27 مطففین» آمده تفسیر کرده اند و گاه گفته شده یکی از این دو چشمه، چشمه«شراب طهور» و چشمه دوم، چشمه«عسل مصفی» است که هر دو در آیه سوره محمد آمده است.(2)64