معاد و جهان پس از مرگ صفحه 216

«اللَّهُ یَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ یُعیدُهُ ثُمَّ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ خداوند آفرینش را آغاز می‌کند، سپس آن را تجدید می نماید و سپس به سوی او باز گردانده می‌شود».(1)

کوتاه سخن اینکه الفبای معاد در قرآن، معاد جسمانی- عنصری است و آنها که این همه آیات فراوان را که حکایت از معاد جسمانی دارد، «توجیه» و یا صحیحتر «تحریف» می‌کنند و به جسم مثالی و مانند آن تفسیر می‌نمایند، چیزی جز طفره رفتن از حقیقت و بیهوده گرایی ندارند!

معاد جسمانی در ترازوی عقل

اشاره

در بحثهای سابق این حقیقت کاملًا روشن شد که در قرآن هر کجا سخن از معاد به میان آمده، منظور معاد جسمانی بوده است و اصولًا کمتر کسی در محیط نزول قرآن «معاد روحانی فقط» را انکار می‌کرده است، بنابراین وحشتی که عرب جاهلی از طرح معاد قرآن داشته به خاطر همان جنبه جسمانی آن بوده است.

اکنون ببینیم از «عقل» هم می‌توانیم سندی برای این سخن بیابیم؟

عقل می‌گوید: روح و بدن دو حقیقت جدا از هم نیستند بلکه کاملًا به هم پیوسته‌اند، و همانند «ماده» و «انرژی» لازم و ملزوم یکدیگرند، با هم پرورش می‌یابند و با هم تکامل پیدا می‌کنند بنابراین ادامه بقای هیچ یک از آن دو (برای یک مدت طولانی) ممکن نیست این از یکسو.

از سوی دیگر همانطور که جسم دو انسان هیچ گاه از تمام جهات مثل

1- سوره روم( 30)، آیه 11.