معاد و جهان پس از مرگ صفحه 252

ظلم و ستم و بیدادگری به شکل ابری سیاه و ظلمانی اطراف ما را خواهد گرفت (1) اموال نامشروع یتیمان به صورت شعله‌های آتش (2) و ایمان به صورت نور و روشنایی (3) و خلاصه هر کاری به شکل متناسب خود مجسم می‌گردد.

گاهی کیفیّات عملی، تبدیل به کیفیات روحی و جسمی می‌گردند، و مثلًا رباخوارانی که با عمل زشت و آلوده خود تعادل اقتصادی جامعه را برهم زدند، به گونه بیماران مصروعی در می‌آیند که به هنگام برخاستن از زمین قادر به حفظ تعادل خود نیستند.(4)

اموالی را که ثروتمندان محتکر و بخیل روی هم انباشتند و با اینکه در اطراف آنها افراد محروم و گرسنه بودند کمترین ترحمی بر آنها نکردند، و حتی خودشان هم بهره‌ای از آن اموال نبردند جز اینکه سنگینی حفظ و نگاهداری آن را بر دوش کشیدند و مسؤولیت آنها را بر گردن گرفتند. سپس گذاردند و رفتند، این اموال به صورت طوقهای سنگینی بر گردن آنها قرار خواهد گرفت که انجام هر گونه فعالیتی را از آنها سلب خواهد کرد!»(5)

در آیات مختلف قرآن، علاوه بر اشارتی که در موارد خاص گذشته

1- در حدیث از پیامبر( ص) نقل شده:« الظُّلْمُ هُوَ الظُّلُمَاتُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ»( سفینه، ماده ظلم).

2- « إِنَّ الَّذینَ یَأْکُلُونَ أَمْوالَ الْیَتامی ظُلْمًا إِنَّما یَأْکُلُونَ فی بُطُونِهِمْ نارًا؛ آنها که اموال یتیمان را از روی ستم می‌خورند آتش در دلهای‌خود می‌خورند( و به جرم سوزاندن دلهای یتیمان، دلهای آنها می‌سوزد)». سوره نساء( 4)، آیه 10.

3- یَوْمَ تَرَی الْمُؤْمِنینَ وَ الْمُؤْمِناتِ یَسْعی نُورُهُمْ بَیْنَ أَیْدیهِمْ وَ بِأَیْمانِهِمْ؛ آن روز که مردان و زنان با ایمان را می‌بینی که نور آنها در پیش رو و سمت راست آن‌ها حرکت می‌کند». سوره حدید( 57)، آیه 12.

4- « الَّذینَ یَأْکُلُونَ الرِّبا لا یَقُومُونَ إِلَّا کَما یَقُومُ الَّذی یَتَخَبَّطُهُ الشَّیْطانُ مِنَ الْمَسِّ» سوره بقره( 2)، آیه 275.

5- « سَیُطَوِّقُونَ مَا بَخَلُوا بِهِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ» سوره آل عمران( 3)، آیه 180.