معاد و جهان پس از مرگ صفحه 260

دایره این زندگی است شرح دهند.

الفاظ و کلمات دیگر و احساس و دید و درک دیگری لازم است تا بتوان از آنها سخن گفت و یا سخن شنید.

چه زیبا می‌گوید قرآن مجید: «فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ هیچ کس درک نمی‌کند چه نعمت هایی که مایه روشنی چشمهاست برای تو (در آن سرا) نهفته شده است!»(1)

و در آن حدیث پرمعنی می‌خوانیم:

«فِیهَا مَا لا عَیْن رَأَتْ وَ لا اذُنٌ سَمِعَتْ وِ لا خَطَرَ عَلَی قَلْبِ بَشَر؛ در آنجا چیزهایی است که هیچ چشمی ندیده، هیچ گوشی نشنیده و حتی از لابه‌لای پرده‌های خیال هیچ کس نگذشته است».(2)

و اگر مفهوم وسیع «هیچ کس» را در نظر بگیریم آنگاه به اهمیت موضوع آشناتر خواهیم شد! این از یک سو.

از سوی دیگر صفات و امتیازاتی برای نعمت‌های بهشتی در آیات قرآن می‌خوانیم که با آنچه در دنیا وجود دارد اصلًا قابل مقایسه نیست:

1- «اکُلُهَا دَائِمٌ وَ ظِلُّهَا؛ میوه آن همیشگی و سایه‌اش دائمی است».(3)

2- آبهای آن هیچ گاه گندیده نمی‌شود، نهرهایی از شیر دارد که هرگز طعمش عوض نمی‌گردد (و گویا همگی به طور دائم در محیطی سرباز به شکل پاستوریزه و هموژنیزه هستند، بدون آنکه شکل طبیعی خود را از دست بدهند) نهرهایی از باده‌های خوشگوار در آن جاری است، لذت بخش و لذت آفرین نه گندیده و مستی زا!

1- سوره سجده( 32)، آیه 17.

2- صدوق، من لا یحضره الفقیه، جلد 1، صفحه 295، حدیث 905.

3- سوره رعد( 13)، آیه 35.