معاد و جهان پس از مرگ صفحه 59

که داشتند- بشنوند نداشتند، اما به هنگامی که سر و صداها فرو نشست محاکمات وجدان پی در پی شروع شد و ضربات سنگین مجازاتش آنها را در هم کوبید.

این بود گوشه کوچکی از فعالیت‌های این دادگاه عجیب که نام آن وجدان است.

***

آیا می‌توان باور کرد در این ماکت کوچک انسان چنین دادگاه مرموزی با چنان دستگاهی باشد، اما در دل این جهان بزرگ دادگاه و رستاخیزی عظیم برای رسیدگی به کارهای ما- اعم از نیک و بد- نباشد.

آیا وجود این دادگاه به ما بیدار باش نمی‌دهد که در باطن این جهان، در عمق این عالم بزرگ، دادگاهی عظیم به وسعت این عالم به عظمت آفریدگار آن، خالی از هر گونه محدودیت و نارسایی هست که سرانجام همه باید در آنها حضور یابند و پرونده‌های اعمال همه، حتی اعمالی که به کلی از نظر ما محو و فراموش شده اما بایگانی عظیم این جهان که هیچ چیز در آن نابود نمی‌شود آن را حفظ کرده، در آن محکمه مطرح گردد و آتشی سوزنده‌تر و عمیق‌تر و وحشتناک‌تر از آتش مجازات وجدان، و پاداشی شورانگیزتر از پاداش نشاطانگیز وجدان در برابر اعمال هرکس قرار داده شود؟ مسلماً نمونه این دادگاه در عالم بزرگ هم هست و آن را می‌توان وجدان عالم نام نهاد.

شاید به خاطر همین است که در کتاب بزرگ آسمانی ما هنگامی که سخن از قیامت و رستاخیز عظیم به میان آمده در کنار آن و دوش به دوش