ص:19
1- . ملک، آیه 2.
بخشنده است).
انسان تا زنده است، درک و شعور و اراده دارد. با مرگ، که همان جدا شدن روح از بدن است، درک و شعور و اراده از این پیکر گرفته می شود. عامل حیات هم که از بین رفت، جسد از کار می افتد و می پوسد.
اما روح چیست؟ روح حقیقتی ناشناخته است. قرآن به پیامبر می فرماید: به آنان که از تو درباره روح می پرسند بگو «روح از امر پروردگار من است و شما از علم، جز بهره اندکی ندارید.»؛(1) یعنی حقیقتی است که به امر و فرمان الهی است و درک انسان به جوهره آن نمی رسد. لیکن، آن چه به روشنی می بینیم و درمی یابیم، این است که در وجود انسان، عاملی وجود دارد که همه فعالیت های بدنی و مغزی و ادراکی و احساسی بشر به آن وابسته