آرامش ابدی صفحه 127

1- ر.ک: الکافی، ج4، ص28، ح11؛ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص54، ح1680؛ الرساله السعدیه، ص166.

2- ر.ک: المغنی عبد الله بن قدامه، ج8، ص389؛

3- ر.ک: شرح نهج البلاغه ابن بی الحدید، ج20، ص270؛ کنز العمال، ح5916.

4- ر.ک: تنبیه الخواطر، ج2، ص121؛ ترجمه میزان الحکمه، ج2، ص818، ح2636.

(20) منظور از «اصحاب اعراف » در بهشت چیست؟

«اعراف» در لغت جمع«عرف» به معنی محل مرتفع و بلند است.(1)

آنچه در اینجا باید قبل از بحث درباره چگونگی اعراف یاد آور شویم این است که تعبیراتی که در باره قیامت و زندگی جهان دیگر می شود، هیچگاه نمی تواند از تمام آن خصوصیات زندگی پرده برداری کند، و گاهی این تعبیرات جنبه تشبیه و مثال دارد و گاهی تنها شبحی را نشان می دهد، زیرا زندگی آن جهان در افقی بالاتر و به مراتب از زندگی وسیع تر است.

در سوره اعراف، آیات 46-49 می خوانیم:

وَبَیْنَهُمَا حِجَابٌ وَعَلَی الأَعْرَافِ رِجَالٌ یَعْرِفُونَ کُلاًّ بِسِیمَاهُمْ وَنَادَوْاْ أَصْحَابَ الْجَنَّهِ أَن سَلاَمٌ عَلَیْکُمْ لَمْ یَدْخُلُوهَا وَهُمْ یَطْمَعُونَ () وَإِذَا صُرِفَتْ أَبْصَارُهُمْ تِلْقَاء أَصْحَابِ النَّارِ قَالُواْ رَبَّنَا لاَ تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِینَ () وَنَادَی أَصْحَابُ الأَعْرَافِ رِجَالاً یَعْرِفُونَهُمْ بِسِیمَاهُمْ قَالُواْ مَا أَغْنَی عَنکُمْ جَمْعُکُمْ وَمَا کُنتُمْ تَسْتَکْبِرُونَ () أَهَ-ؤُلاء الَّذِینَ أَقْسَمْتُمْ لاَ یَنَالُهُمُ اللّهُ بِرَحْمَهٍ ادْخُلُواْ الْجَنَّهَ لاَ خَوْفٌ عَلَیْکُمْ وَلاَ أَنتُمْ تَحْزَنُونَ ؛

«و در میان آن دو[= بهشتیان و دوزخیان]، حجابی است؛ و بر«اعراف» مردانی هستند که هریک از آن دو را از چهره شان می شناسند؛ و به بهشتیان صدا می زنند که: درود بر شما باد!» اما داخل بهشت نمی شوند، در حالی که امید آن رادارند. و هنگامی که چشمشان به دوزخیان می افتد می گویند:«پروردگارا! ما را با گروه ستمگران قرار مده!» و اصحاب اعراف، مردانی (از دوزخیان را) که از سیمایشان آنها را می شناسند، صدا می زنند و می گویند:(دیدیدی که) گرد آوری شما(از مال و ثروت و آن فرزند) و تکبر های شما، به 1.