جهنم کمینگاه بزرگ صفحه 17

1- اشاره به سوره حاقّه، آیه32.

2- «ضریع»: در تفسیر مجمع البیان، ابن عباس از رسول خدا (صَلَی اللهُ عَلیه وَآله وسَلم) نقل کرده که: «ضریع» چیزی است در آتش دوزخ می باشد، خار مانند، تلخ تر از گیاه صبر، بد بوتر از مُردار، سوزانده تر از آتش و خداوند آن را ضریع نامیده «ر.ک: قاموس قرآن 182:4 ؛ همچنین در تفاسیر ذیل آیه6 سوره غاشیه نیز بحث از آن شده است.» زقوم: نام گیاهی است، تلخ و بد بو و بد طعم است که دارای برگهای کوچکی است و در سرزمین تهامه از جزیره عرب می روید و شیره تلخی دارد که اگر به بدن اصابت کند، بدن متورم می شود. «تفسیر نمونه 203:21 ؛ همچنین در تفاسیر قرآن کریم ذیل آیه 43 سوره دخان مفصل بحث شده است.»

در تمام آبهای اهل دنیا بیندازند همه اهل دنیا از بدبویی و فساد و گندیدگی او هلاک خواهند شد.(1)

حضرت امام خمینی، رضوان الله تعالی علیه، در کتاب «چهل حدیث» خود بعد از نقل این روایت می فرمایند:

«ای عزیز! امثال این حدیث شریف بسیار است، و وجود جهنّم و عذاب ألیم آنم از ضروریات جمع ادیان و واضحات برهان است، و اصحاب مکاشفه و ارباب قلوب در همین عالم نمونه آن را دیده اند.

درست تصوُّر و تدبُّر کن در مضمون این حدیث کمرشکن، آیا اگر احتمال صحَّت هم بدهی، نباید مثل دیوانه ها سر به بیابان بگذاری؟ چه شده که ما این قدر در خواب غفلت و جهالتیم؟ آیا ملکی مثل رسول الله و جبرئیل بر ما نازل شده و ما را از عذاب خدا ایمن کرده؟ با اینکه رسول خدا و اولیاء او تا آخر عمر هم از خوف خدا قرار نداشتند و خواب و خوراک نداشتند. علی بن الحسین، علیهما السلام، امام معصوم، گریه ها و زاریهایش و مناجات و عجز و ناله هایش دل را پاره پاره می کند. ما را چه شده که هیچ حیا نکرده در محضر ربوبیت این قدر هتک حرمات و نوامیس الهی را می کنیم؟ ای وای بر ما و بر غفلت ما، وای بر ما و بر شدّت سکرات موت ما، .