معرفت معاد صفحه 140

تغییر و تحوّل کوهها در مراحل اوّلیّه به صورت زلزله و لرزه است . (1)لرزه ، از جا

کنده شدن ، به حرکت در آمدن ، درهم کوبیده شدن ، به صورت شنهای متراکم در آمدن و به صورت گردوغبار پراکنده در آمدن و... از مراحل مختلف تغییر کوهها به شمار می رود. (2)و سرانجام کوهها از میان می روند و زمین صاف و هموار می شود.

خداوند متعال می فرماید :

(وَیَسْأَلُونَکَ عَنْ الْجِبَالِ فَقُلْ یَنسِفُهَا رَبِّی نَسْفًا * فَیَذَرُهَا قَاعًا صَفْصَفًا * لاَ تَرَی فِیهَا عِوَجًا وَلاَ أَمْتًا)؛ (3)

و از تو درباره کوهها می پرسند. بگو: پروردگارم ذرّات آنها را کاملا پراکنده خواهد ساخت ، آنگاه زمین را به صورت دشتی صاف و هموار واگذارد، به طوری که هیچ ناهمواری و پستی و بلندی در آن را نبینی .

افزون بر کوهها، زمین نیز دچار زمین لرزه های سهمگین و انهدام و برهم خوردن کلّی خواهد بود. خداوند متعال در سوره المزمل (آیه 14)، از زلزله در زمین خبر داده است . نیز فرموده است  :

(إِذَا رُجَّتِ الأَرْضُ رَجًّا)؛ (4)

چون زمین با تکان (سختی ) لرزانده شود.

(یَا أَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّکُمْ إِنَّ زَلْزَلَهَ السَّاعَهِ شَیْءٌ عَظِیمٌ * یَوْمَ تَرَوْنَهَا تَذْهَلُ کُلُّ مُرْضِعَهٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَتَضَعُ کُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَتَرَی النَّاسَ سُکَارَی وَمَا هُمْ بِسُکَارَی وَلَکِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِیدٌ)؛ (5)

ای مردم از پروردگارتان پروا کنید، چرا که زلزله قیامت امری هولناک است .

1- ر.ک : مناهج البیان (جزء 29)، ص 146.
2- ر.ک : پیام قرآن ، ج 6، ص 29 و 30.
3- طه ، آیه 105 _ 107.
4- الواقعه ، آیه 4.
5- الحجّ ، آیه 1 و 2.