معرفت معاد صفحه 150

معصومان (علیهم السلام) مرگ و نابودی و فنا همگانی است . (1)امیرمؤمنان علی (علیه السلام) می فرماید :

همه جهان فانی خواهد شد و تنها خدای سبحان باقی خواهد ماند. (2)

1 _ 3_ 20. مرگ فرشتگان

بنابر روایت منقول از امام سجّاد (علیه السلام) در نفخه اولی ، هر ذی روحی می میرد به جز اسرافیل ، سپس اسرافیل هم می میرد. (3)نیز از امام صادق (علیه السلام) روایت شده است که

تمامی اهل زمین و آسمان خواهند مرد جز جبرئیل و میکائیل و حاملان عرش و ملک الموت . آنها نیز به ترتیب می میرند. (4)

2 _ 3_ 20. مرگ شیطان

از حضرت صادق (علیه السلام) روایت شده است که ابلیس در میان دو نفخه خواهد مرد. (5)

3 _ 3 _ 20. تلاشی و مرگ ارواح

از حضرت صادق (علیه السلام) روایت شده است که در نفخه اوّل روح متلاشی خواهد شد. زندیقی از آن حضرت پرسید: آیا روح پس از خروج از بدن باقی خواهند ماند یا نه؟ حضرتش فرمود: روح تا نفخ صور باقی است . در آن هنگام همه چیز باطل و فانی می شوند، پس نه حسّ می ماند و نه محسوس . (6)

امیرمؤمنان علی (علیه السلام) تصریح فرموده است جز خداوند سبحان همه چیز فانی خواهد شد. (7)بنابر برخی از احادیث ، ارواح در پایان ایّام برزخ ، مواهب الهی

1- ر.ک : حقّ الیقین ، ص 415 _ 420.
2- نهج البلاغه ، خطبه 186.
3- تفسیر القمی ، ج 2، ص 252.
4- الکافی ، ج 3، ص 256.
5- علل الشرایع ، ج 2، ص 402.
6- الاحتجاج ، ج 2، ص 350.
7- نهج البلاغه ، خطبه 186.