معرفت معاد صفحه 16

نباتات در فصل پاییز شادابی خود را از دست می دهند و در زمستان به خواب عمیق می روند و برخی از بین می روند؛ امّا با آمدن بهار، رویش مجدّد گیاهان آغاز

می شود. قرآن مجید در استدلال بر معاد به این تغییر و تحوّل دائمی طبیعت

تذکّر می دهد :

(یُخْرِجُ الْحَیَّ مِنْ الْمَیِّتِ وَیُخْرِجُ الْمَیِّتَ مِنْ الْحَیِّ وَیُحْیِ الأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَکَذَلِکَ تُخْرَجُونَ )؛ (1)

او زنده را از مرده بیرون می آورد و مرده را از زنده و زمین را بعد از مرگش حیات می بخشد، و به همین گونه _ از گورها _ بیرون آورده می شوید.

(وَاللَّهُ الَّذِی أَرْسَلَ الرِّیَاحَ فَتُثِیرُ سَحَابًا فَسُقْنَاهُ إِلَی بَلَدٍ مَیِّتٍ فَأَحْیَیْنَا بِهِ الأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا کَذَلِکَ النُّشُورُ)؛ (2)

خداوند کسی است که بادها را فرستاد تا ابرهایی را به حرکت درآورند؛ سپس ما این ابرها را به سوی زمین مرده ای راندیم . و به وسیله آن ، زمین را پس از مردنش زنده می کنیم ، رستاخیز نیز همین گونه است .

(وَتَرَی الأَرْضَ هَامِدَهً فَإِذَا أَنزَلْنَا عَلَیْهَا الْمَاءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَأَنْبَتَتْ مِنْ

کُلِّ زَوْجٍ بَهِیجٍ * ذَلِکَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّهُ یُحْیِ الْمَوْتَی وَأَنَّهُ عَلَی کُلِّ

شَیْءٍ قَدِیرٌ)؛ (3)

زمین را خشکیده می بینی و(لی ) چون آب بر آن فرود آوریم به جنبش در می آید و نمو می کند و از هر نوع (رستنیهای ) نیکو می رویاند. این (قدرت نماییها) بدان سبب است که (بدانید) خداوند حقّ است ؛ و اوست که مردگان را زنده می کند و (هم ) اوست که بر هر چیزی تواناست .

1- الروم ، آیه 19.
2- فاطر، آیه 9.
3- الحجّ ، 5 و 6.