معرفت معاد صفحه 172

امام محمّدباقر (علیه السلام) روایت می کند که پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) فرمود: «حساب یسیر» یعنی محاسبه با تسامح و گذشت . (1)

3 _ برخی به صورت «سوءالحساب » (حساب بد) با آنان رفتار می شود. از امام جعفر صادق (علیه السلام) در مورد «سوءالحساب » می فرماید: استقصا و دقّت و سخت گیری در محاسبه اعمال خوب و بد، و بدی آنان را به حساب آوردن و مؤاخذه نمودن و نپذیرفتن اعمال خوب آنان است . (2)

4 _ برای پیشوایان کفر و گمراهی ، سنجشی برپا نمی شود و به فرمان الهی در روز قیامت به آنان توجّهی نمی شود و همیشه در جهنّم خواهند بود. (3)

8 _ 22. عوامل تخفیف و تشدید حسابرسی

در روایات اسلامی ، برخی اعمال موجب آسانی یا سختی در حسابرسی شمرده شده است . پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) سه چیز را از هر کسی باشد، موجب حساب آسان و ورود به بهشت با رحمت الهی دانسته و فرموده است : عطا کنی به کسی که تو را محروم ساخته است ، و وصل کنی با کسی که از تو قطع کرده است ، و گذشت کنی از کسی که بر تو ستم کرده است . (4)نیز از آن حضرت روایت شده است که خوش خلقی موجب

آسانی حسابرسی انسان می شود. (5)

کسی که به خدا شرک می ورزد، پیشوای ستمگر، تاجر دروغ پیشه ، پیرمرد زناکار، کسانی هستند که بنابر احادیث نقل شده از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و امام جعفر صادق (علیه السلام) بدون حساب وارد دوزخ می شوند. (6)

1- معانی الاخبار، ص 262.
2- مناهج البیان (جزء سی ام )، ص 297.
3- الاحتجاج ، ج 1، ص 244.
4- کنزالدقائق ، ج 14، ص 199.
5- بحارالانوار، ج 68، ص 383.
6- بحارالانوار ، ج 70، ص 260، ج 72، ص 337.