معرفت معاد صفحه 180

هرگاه اراده نیکو نماید، نَفَس او با بوی پاکیزه بیرون شود، پس فرشته سمت راست به فرشته سمت چپ می گوید: درنگ کن که اراده نیکو نموده است . و چون آن را بجا آورد، زبانش قلم و آب دهانش سیاهی مرکّب گردد و آن فرشته آن حسنه را برای او می نویسد. و هرگاه اراده گناه کند، نَفَس او با بوی پلید بیرون آید. پس فرشته سمت چپ به فرشته سمت راست می گوید: درنگ کن که اراده بدی نموده . و چون آن را بجا آورد، زبانش قلم و آب دهانش سیاهی شود و آن فرشته آن را برای او ثبت نماید. (1)

3 _ 23. دریافت کارنامه های اعمال

یکی از مراحل حسّاس صحنه قیامت ، دریافت کارنامه اعمال از سوی انسان ها است . بنا بر مستندات دینی ، این کارنامه ها متفاوت است ، چنانکه خداوند متعال می فرماید :

(وَأَمَّا مَنْ أُوتِیَ کِتَابَهُ بِشِمَالِهِ فَیَقُولُ یَا لَیْتَنِی لَمْ أُوتَ کِتَابِیَهْ * وَلَمْ أَدْرِ

مَا حِسَابِیَهْ )؛ (2)

هر که نامه عملش به دست چپ او داده شود، گوید: ای کاش ، نامه ام به من داده نمی شد و نمی دانستم حسابم چیست؟

(وَأَمَّا مَنْ أُوتِیَ کِتَابَهُ وَرَاءَ ظَهْرِهِ * فَسَوْفَ یَدْعُو ثُبُوراً * وَیَصْلَی سَعِی_راً)؛ (3)

و امّا هر که نامه او از پشت سرش داده شد، زود است که فغان و واویلا بر آورد و به آتشی افروخته در آید و بسوزد.

هر دو آیه در شأن کفّار نازل شده است . آیه نخست شامل کسانی است که نامه عملشان به دست چپ داده می شود. آیه دوم هم شامل کسانی است که نامه عمل را از

1- الکافی ، ج 2، ص 429؛ صحیفه سجّادیّه ، ذیل ترجمه دعای ششم ، ص 73.
2- الحاقّه ، آیه 25 و 26.
3- الانشقاق ، آیه 10 _ 12.