معرفت معاد صفحه 243

( لَوْ أَشْرَکُوا لَحَبِطَ عَنْهُمْ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ )؛ (1)

و اگر شرک ورزیده بودند، قطعاً آنچه انجام می دادند، نابود می گشت .

(أُوْلَئِکَ الَّذِینَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِی الدُّنْیَا وَالاْخِرَهِ وَمَا لَهُمْ مِنْ نَاصِرِینَ )؛ (2)

آنان کسانی اند  که اعمالشان در دنیا و آخرت تباه شده و یاورانی نخواهند داشت .

تمامی اعمال کافران معاند، باطل است و از پاداش دنیوی و اخروی بی بهره اند. (3)

_ کافران متظاهر به اسلام : ناصبیان و منافقان با وجود انجام اعمال مسلمانان مثل نماز و روزه و حجّ ، اعمالشان همانند گروه نخست باطل است . (4)کلینی و صدوق

از حضرت باقر (علیه السلام) روایت کرده اند که اعمال افراد ناصبی و کسانی که امام منصوبی از سوی خداوند ندارند نابود شده و غیر مقبول است . (5)

_ کافران غیرمعاند: کافرانی که با خدا و اولیای وی دشمنی نمی ورزند، روی زمین با قتل پیامبران فساد نمی کنند، به تحریف ادیان نمی پردازند، به احسان و نیکوکاری و گرامیداشت همسایه می پردازند، و به مهمان نوازی و صله ارحام و ایتام اقدام می کنند. از فضل و کرم الهی دور نیست که در دنیا به آنان احسان فرماید و این پاداشی برای اعمال نیکوی آنان است و در آخرت هم با وجود خلود در آتش ، عذابشان تقلیل یابد. چون عذاب جهنّم برای همه یکسان نیست . (6)چنانکه در روایت

آمده است : ابن جذعان به خاطر اطعام و احسان از سبکترین عذاب شوندگان در جهنّم است . (7)

1- الانعام ، آیه 88.
2- آل عمران ، آیه 22.
3- مناهج البیان (جزء سوم )، ص 175.
4- مناهج البیان (جزء سوم )، ص 175.
5- علل الشرایع ، ص 606؛ الکافی ، ج 1، ص 183.
6- مناهج البیان (جزء سوم )، ص 174.
7- بحارالانوار، ج 8، ص 316.