معرفت معاد صفحه 251

زاذان از سلمان روایت می کند که از پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) بیش از ده بار شنیدم که می فرمود: یا علی تو و جانشینان پس از تو، اعراف میان بهشت و دوزخید. وارد بهشت نمی شود مگر کسی که شما را بشناسد و شما او را بشناسید. و داخل آتش نمی شود مگر کسی که شما را منکر باشد و شما اورا منکر باشید. (1)بنابر نوشته علّامه

مجلسی ، احادیث بسیاری با مضمون حدیث زاذان ، از ائمه (علیهم السلام) وارد شده است . (2)

در قرآن می فرماید :

(وَعَلَی الاَْعْرَافِ رِجَالٌ یَعْرِفُونَ کُلّاً بِسِیمَاهُمْ )؛ (3)

و بر بلندی های آن ، مردانی قرار دارند که هر گروه را به سیمایشان می شناسند.

حضرت باقر (علیه السلام) در مورد آیه شریفه فرمود: آنان (رجال اعراف ) آل محمّد (صلی الله علیه و آله) هستند. وارد بهشت نمی شود مگر کسی که آنان را بشناسد. و آنان او را بشناسند ووارد آتش نمی شود مگر کسی که آنان را منکر شود و آنان او را منکر شوند. (4)

2 _ 32. واماندگان اعراف

اشاره

واماندگان اعراف ، کسانی هستند که هنوز فرجام نیک و بد آنان روشن نشده است . فاسقان شیعه که حسنات و سیّئات ایشان برابر باشد، مستضعفانِ عامّه ، مُرجَونَ لاَِمرِالله (به فرمان خدا واگذاشته شدگان )، و گروه هایی که در دنیا مکلّف نبودند واطفال کفّار را در شمار واماندگان ذکر کرده اند. (5)

بر اساس برخی از روایات و اقوال ، برای واماندگان سه حالت ممکن است رخ نماید :

_ بر اثر شفاعت سروران اعراف ، مورد بخشش قرار گرفته و وارد بهشت شوند.

1- تفسیر العیّاشی ، ج 2، ص 18.
2- حقّ الیقین ، ص 512.
3- الاعراف ، آیه 46.
4- تفسیر العیّاشی ، ج 2، ص 18.
5- حقّ الیقین ، ص 512؛؛ بحارالانوار، ج 5، ص 279 و ج 8، ص 340؛ الاعتقادات ، ص 70.