معرفت معاد صفحه 277

و منازل خود را در بهشت و آنچه از نعمت ها در آن است می نگرند. به آنها گفته می شود: اینها منازل شما بود که اگر اطاعت خدایتان می کردید وارد آن می شدید.

امام (علیه السلام) فرمود: اگر بنا بود کسی از حزن بمیرد، اهل آتش در آن روز از اندوه می مردند. پس منازل بهشتیان در دوزخ را به میراث به دوزخیان می دهند و منازل دوزخیان به ارث ، به بهشتیان می دهند و این است سخن خداوند متعال که می فرماید: (أُوْلَئِکَ هُمُ الْوَارِثُونَ * الَّذِینَ یَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ )؛ (1)

اینان وارثانند که بهشت را به ارث می برند و جاودانه در آن خواهند ماند. (2)

شیخ صدوق نوشته است : اعتقاد ما آن است که هیچ کس از دنیا نمی رود تا آن که مکان خود را در بهشت یا جهنّم می بیند. (3)

راوندی در روایتی پیرامون حوادث عاشورا نقل کرده است : هنگامی که یاران امام حسین (علیه السلام) وفاداری کامل خویش را به آن حضرت اعلام نمودند، حضرت جایگاه و منازل آنان را در بهشت به ایشان نشان داد. (4)

4 _ 35. بهشت و دوزخ دنیا

در روایات و در گفتارهای صاحب نظران اعتقادی پیرامون آخرت ، سخن از بهشت و دوزخ دنیا به میان آمده است . البته با اوصافی که متکلّمان از این بهشت و دوزخ آورده اند، منطبق بر بهشت و دوزخ برزخی است که در فصل برزخ شرح آن گذشت . با وجود این که برزخ در شمار اجزای عالم آخرت است ، امّا چون تعلّق به زمان پیش از حادثه بزرگ قیامت و قبل از انهدام دنیا است و از برخی ویژگیهای زمانی دنیایی برخوردار است ؛ بهشت و دوزخ آن ، بهشت و دوزخ دنیایی گفته می شود.

1- المؤمنون ، آیه های 10 و 11.
2- ثواب الاعمال ، ص 308.
3- الاعتقادات ، ص 79.
4- الخرائج و الجرائح ، ج 2، ص 847.