معرفت معاد صفحه 322

حیرت آوری برخوردار است که مافوق درک ما است . در این جا اشاره ای کوتاه به برخی از این ویژگی های مهمّ همانند ابعاد، آتش ، خشم و تاریکی آن شده است .

1 _ 5 _ 38. ابعاد جهنّم

ابن منظور نوشته است : به جای بسیار عمیق جهنّم گفته می شود. (1)آنچه از ابعاد

جهنّم بیان شده حیرت آور و ترسناک است . از حضرت صادق (علیه السلام) روایت شده است  :

پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) فرمود که در شب معراج صدایی شنیدم که مرا به وحشت انداخت . جبرئیل به من گفت : یا محمّد آیا شنیدی؟ گفتم آری . گفت : این صدای سنگی است که از کنار جهنّم به درون آن انداخته اند و پس از هفتاد سال هم اکنون در ته جهنّم قرار گرفت . (2)

امیرمؤمنان علی (علیه السلام) نیز در توصیف آتش دوزخ از زیادی عمق آن _ و قعرها بعید _ سخن به میان آورده است . (3)

2 _ 5 _ 38. آتش جهنّم

اشاره

نام جهنّم با آتش قرین است و یکی از نام های پرکاربرد آن به شمار می رود. از حضرت صادق (علیه السلام) روایت شده است که فرمود: این آتش شما که در دنیا است ، یک جزء است از هفتاد جزء آتش جهنّم که هفتاد بار آن را به آب خاموش کرده اند و باز هم افروخته شده است . و اگر چنین نمی کردند، هیچ کس طاقت نزدیک شدن به آن را نداشت . (4)حضرتش از پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) نقل کرده که روزی آن حضرت ، جبرئیل را

_برخلاف دیدارهای پیشین که متبسّم بود _ رو ترش کرده و محزون دید. آن حضرت

1- لسان العرب، ج 12، ص 112.
2- تفسیر القمی ، ج 2، ص 4؛ حقّ الیقین ، ص 504.
3- نهج البلاغه ، خطبه 120.
4- رساله بهشت و دوزخ ، ص 168.