معرفت معاد صفحه 328

برای نمونه چند آیه از قرآن مجید را متذکر می شویم .

1.(فَیُعَذِّبُهُ اللَّهُ الْعَذَابَ الأَکْبَرَ)؛ (1)

پس خداوند، او را به آن عذاب بزرگتر عذاب کند.

در روایتی از حضرت امام محمّد باقر (علیه السلام) این آیه به عذاب «غلیظ الشدید الدائم » تفسیر شده است . (2) که هم بیان گر عذاب جهنّم و هم ماندگاری و خلود در آتش است . (3)

2.(فَیَوْمَئِذٍ لاَ یُعَذِّبُ عَذَابَهُ أَحَدٌ * وَلاَ یُوثِقُ وَثَاقَهُ أَحَدٌ)؛ (4)

پس در آن روز، هیچ کس مانند عذاب کردن او عذاب نکند و هیچ کس مانند در بند کردنِ او در بند نکشد.

مطالبی در قرائت و تفسیر و شأن نزول و تأویل آیه در تفاسیر آمده است . از جمله از علل عذاب سخت مورد اشاره در آیه اصرار در کفر و عناد بیان شده است . (5)نیز در

تأویل آیه شریفه ، سخت ترین عذاب و در بند کشیده شدن ، در شأن یکی از معارضان امیرمؤمنان علی (علیه السلام) ذکر شده است . (6)

3. چندین آیه و روایت بیان گر سبک نشدن عذاب است . از جمله در سوره فاطر آمده است  :

(وَالَّذِینَ کَفَرُوا لَهُمْ نَارُ جَهَنَّمَ لاَ یُقْضَی عَلَیْهِمْ فَیَمُوتُوا وَلاَ یُخَفَّفُ عَنْهُمْ

مِنْ عَذَابِهَا)؛ (7)

1- الغاشیه ، آیه 24.
2- تفسیر القمی ، ج 2، ص 419.
3- مناهج البیان (جزء سی ام )، ص 447.
4- الفجر، ایه های 25 و 26.
5- مناهج البیان (جزء سی ام )، ص 472.
6- تفسیر شریف لاهیجی ، ج 4، ص 783.
7- فاطر، آیه 36.