معرفت معاد صفحه 360

در این کلام ، جهنّمیان اقرار کرده اند که اگر تعقّل می کردند و حقایق وحیانیِ فرود آمده برای پیامبر را می شنیدند، در شمار دوزخیان نبودند. (1)

10 _ 39. عدم پایبندی در عمل به احکام و فرایض و ترک محرمات

یکی از مهمّترین ارکان دین اسلام ، احکام و فرایض و یا محرّمات الهی است که این احکام گسترده به شکل فردی یا جمعی یا حق الله و حق الناس است و هر مسلمانی باید عامل به فرایض باشد و محرّمات را ترک نماید؛ چنانکه تعدّی از حدود الهی موجب عقوبت و عذاب خوارکننده است . (2)برای نمونه قرآن مجید از زبان دوزخیان ،

یکی از علل دوزخی شدن خود را ترک نماز ذکر کرده است  :

(قَالُوا لَمْ نَکُ مِنَ الْمُصَلِّینَ )؛ (3)

گویند: از نمازگزاران نبودیم .

فقهای بزرگوار شیعه در ابواب گسترده فقه اهل بیت (علیهم السلام) این واجبات یا محرّمات و به طور کلی قوانین الهی را تشریح کرده اند. یکی از مسائل مهمّ فقهی و کلامی ، بحث پیرامون انواع گناهان و تعریف گناه کبیره و صغیره است . گفته شده است : هر گناهی بزرگ است چون عظمت و جلال و کبریای خداوند، محدود به حدّی نیست ، پس نافرمانی خداوند متعال هم با توجّه به این که معصیت خداوند علیّ عظیم است ، بزرگ است ، و روایت شده : نظر مکن به آنچه معصیت کردی ، بلکه ببین چه کسی را معصیت کردی . ولی در مقایسه گناهان با یکدیگر، بعضی بزرگ تر و عذاب آن شدیدتر است و برخی از گناهان به طور صریح یا ضمنی ، تهدید و وعید به عذاب وآتش شده و یا در روایات وارده از اهل بیت (علیهم السلام) از آنها تعبیر به کبیره شده است و به

1- مناهج البیان (جزء 29)، ص 17.
2- ر.ک : النساء، آیه 14.
3- المدّثر، آیه 43.