معرفت معاد صفحه 60

1 _ 9. نخستین حادث

نخستین حادث «مشیّت » است . خداوند متعال ، ابتدا «مشیّت » را آفرید و سپس تمام اشیا و مخلوقات را به وسیله آن آفرید. امام جعفر صادق (علیه السلام) فرموده است  :

خلق الله المشیّه قبل الاشیاء، ثم خلق الاشیاء بالمشیّه ؛ (1)

خداوند مشیّت را پیش از اشیاء آفرید و سپس اشیا را به مشیّت آفرید.

«مشیّت » از صفات افعالی خداوند متعال بوده و غیر از «علم » است که در شمار صفات ذاتی حق تعالی است . مشیّت از مراتب تعیّن فعل الهی است . پس از «مشیّت »؛ «اراده »، «قدر»، «قضا»، «اذن »، «اجل » و «کتاب » در شمار این مراتبند. (2)

2 _ 9. حدوث حقایق غیرمادّی

مشیّت ، نخستین مخلوق غیرمادّی است که تمام اشیای مادّی و غیرمادّی به وسیله آن آفریده شده اند. (3)در دیدگاه برخی از صاحب نظران علوم اعتقادی ، عقل و علم

وقدرت ، در شمار مخلوقات مجرّد هستند. (4)مشیّت منشأ مخلوقات نیست ، بلکه از

مراتب فعل الهی است که به وسیله آن آفریده ها ایجاد می شوند. تمام اشیای مادّی وغیرمادّی مسبوق به عدم واقعی هستند و خداوند آنها را ابداع کرده و پدید آورده است . ازلیّت منحصر به ذات اقدس باری تعالی است و با خداوند سبحان چیزی

1- التوحید، ص 339.
2- توحید الامامیّه ، ص 318.
3- بیان الفرقان ، ص 487.
4- بیان الفرقان ، ص 487؛ توحید الامامیّه ، ص 18 و 21.