معرفت معاد صفحه 67

ذرّات پراکنده از گِل آفریده شدند و مورد آزمون الهی قرار گرفتند و اصحاب یمین و اصحاب شمال ، نیکان و بدان مشخص شدند، هرچند فرصت آزمون دیگر برای اصحاب شمال ، از سوی خداوند مهربان وجود دارد. (1)

عالم طینت پیش از خلقت حضرت آدم بوده است و خداوند متعال آنگاه که آن ذرّات پراکنده را دوباره به صورت گِل درآورد، حضرت آدم را از آن آفرید. (2)

در منابع حدیثی به عالمی به نام «عالم ذرّ اوّل » اشاره شده است که احتمال دارد مراد از آن ، همان عالم طینت باشد. (3)

2 _ 10. عالم ارواح

عالم ارواح _ که از آن به عالم اظلّه تعبیر شده _ یکی از عوالم پیشین است . «روایات فراوانی به صراحت دلالت دارند که خداوند متعال ، ارواح همه انسان ها را دوهزار سال پیش از بدن هایشان خلق فرمود و آن ها را علم و شعور و اختیار و آزادی و قدرت مخالفت عطا فرمود. آنگاه اموری را به آنان تکلیف کرد؛ گروهی اطاعت کردند و برخی مخالفت ورزیده ، از دستور الهی سرپیچی کردند. این امر موجب شد که ارواح به دو دسته اطاعت کنندگان و عاصیان تقسیم شوند. دوستی و دشمنی هم به همین پایه در میان آنان پدید آمد و هر گروهی با همگون های خود ائتلاف و دوستی برقرار کردند و با گروه دیگر دشمنی و مخالفت ورزیدند». (4)

از زندگی ارواح در عالم اظلّه و پیش از آفریده شدن ابدان ، گزارش کامل و روشنی در دست نیست . (5)نیز چگونگی تعلّق حیات به روح ، بر ما مجهول است و باید توجّه

1- توحید الامامیّه ، ص 138.
2- توحید الامامیّه ، ص 138.
3- توحید الامامیّه ، ص 122.
4- انسان و معاد، ص 32.
5- انسان و معاد، ص 34.