معرفت معاد صفحه 82

آنان یا تجارت تاجران می بینیم . امیرمؤمنان علی (علیه السلام) می فرماید :

من زرع شیئاً حصده ؛ (1)

هر کسی چیزی بکارد، نتیجه آن را درو خواهد کرد.

الأعمالُ فی الدنیا تِجارهُ الآخره ؛ (2)

کردارهای در دنیا تجارتی بر آخرت است .

فی الدنیا عملٌ و لاحساب _ فی الاخرهِ حسابٌ و لا عمل ؛ (3)

دنیا محلّ کردار است نه حسابرسی _ آخرت جایگاه حسابرسی است نه عمل .

تبیین حیات دنیوی و اخروی و سنجش میان این دو، نیازمند شناختی درست و بررسی متعادل پیرامون آنهاست ، چنانکه عدم شناخت و ارزیابی صحیح موجب خسران و تیره بختی و چه بسا هلاک ابدی می گردد.

در جهان شناسی اسلامی ، نگاهی متعادل به دنیا و آخرت وجود دارد. در این جهان شناسی ، دنیا و آخرت ، حقایق متفاوت دارند. جهان آخرت ، ابدی و همیشگی و دنیا محدود و فانی شونده است . دو حقیقت _ پایا و میرا یکسان نیستند. امّا با این همه ، نقش دنیا با ماهیّتی دوگانه و متضادّ در تعیین سرنوشت انسان تعیین کننده و مهمّ است . برخی ، از این نقش دوگانه با نام «دنیای ملعون » و «دنیای بلاغ » یاد کرده اند، (4)

که درحقیقت دو تصویر زشت و نیکو از این گذرگاه پرخطر است .

1 _ 12. دنیای ملعون

دنیای ملعون همان دنیایی است که غافلان و دنیاطلبان و مفسدان به زخارف آن

1- تصنیف غررالحکم ، ص 147.
2- تصنیف غررالحکم ، ص 147.
3- تصنیف غررالحکم ، ص 148؛ در خطبه 42 نهج البلاغه نیز همین مضمون آمده است .
4- مناهج البیان (جزء سی ام )، ص 404.