معرفت معاد صفحه 92

از حضرت رضا (علیه السلام) روایت شده است که آن حضرت از سه موضع به عنوان وحشتناک ترین مواضع حیات انسان نامبرده است : لحظه تولّد؛ روزی که می میرد و در آن حال ، آخرت و اهل آن را می بینید؛ روزی که برانگیخته می شود و احکامی را می بیند که در دنیا ندیده بود. (1)

3 _ 13. احتضار، جایگاه آگاهی از سرنوشت

احتضار یکی از مواقف آگاهی از سرنوشت است . در قرآن مجید آمده است  :

(کَلاَ سَیَعْلَمُونَ )؛ (2)

نه ؛ به زودی خواهند دانست .

در تفسیر این آیه آمده است : قدر متیقّن از تحقّق این وعید و تهدید، موقف احتضار است . میّت بر حقایق اخروی اشراف می یابد و هر کسی _ متناسب با عمل خویش در دنیا _ از کرامات خداوند برای نیکوکاران و سطوت و خواری برای بدکاران و مجرمان آگاه خواهد گردید. مقام احتضار به ناگزیر یکی از مصادیق منطبق بر آیه است . این آگاهی در مواقف دیگر هم رخ خواهد نمود و نباید آیه را ویژه آن مواقف دانست . (3)

همچنین خداوند متعال در آیه دیگر فرموده است  :

(فَلَوْلاَ إِذَا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ * وَأَنْتُمْ حِینَئِذٍ تَنظُرُونَ )؛ (4)

پس چرا هنگامی که جان به گلوگاه می رسد و شما در این حال نظاره می کنید.

از حضرت صادق (علیه السلام) روایت شده است  :

زمانی که جان به گلوگاه می رسد، منزل او را در بهشت نشان می دهند. می گوید

1- عیون اخبار الرضا (علیه السلام)، ج 1، ص 257.
2- النبأ، آیه 4.
3- مناهج البیان (جزء سی ام )، ص 7.
4- الواقعه ، آیه 83 و 84.