سیطره دین بر ساحت دنیا صفحه 112

هم چنین خداوند حکیم است و حکیم کسی است که  فعلش بر ستون های پابرجا استوار باشد، حال آن که دین ناقص، دینی است سوزان که راه را بر گمراهی می گشاید. قرآن کریم و اهل بیت علیهم السلام نیز به ضرورت وجود دین و رجوع به آن برای برآورده ساختن نیازهای انسان مکرر تأکید کرده اند. قرآن تصریح می کند که یافته های بشری به تنهایی، برای سعادت بشر کافی نیستند و وحی الهی برای او ضروری است.

فَلَمَّا جَآءَتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَیِّنَ_تِ فَرِحُواْ بِمَا عِندَهُم مِّنَ الْعِلْمِ وَ حَاقَ بِهِم مَّا کَانُواْ بِهِ ی یَسْتَهْزِءُونَ. (غافر: 83)

پس هنگامی که رسولان آن ها ، دلایل آشکار برایشان آوردند ، آنان به دانشی که خود داشتند دلخوش کردند ، ولی آن چه آنان به تمسخرش می گرفتند _ وحی الهی _ آنان را فرا گرفت.

دکتر سروش دیدگاه های مربوط به قلمرو دخالت دین در زندگی بشر را به دو نظریه بینش اقلی و بینش اکثری تقسیم کرده و آن دو را چنین تعریف می کند:

من این بینش را که معتقد است تمام تدبیرات و اطلاعات و قواعد لازم و کافی برای اقتصاد، حکومت، تجارت، قانون ، اخلاق، خداشناسی و غیره برای هر نوع ذهن و زندگی اعم از ساده و پیچیده، در شرع وارد شده است و لذا مؤمنان به هیچ منبع دیگری (برای سعادت دنیا و آخرت) غیر از دین نیاز ندارند ، بینش اکثری یا انتظار اکثری می نامم. در مقابل این بینش، بینش اقلّی یا انتظار اقلّی قرار می گیرد. که معتقد است شرع در این موارد (یعنی مواردی که داخل در دایره رسالت شرع است) حداقل لازم را به ما آموخته است؛ نه بیش آن را.(1)

بینش اکثری، عقلانی نیست؛ زیرا به تعطیل قوای معرفتی انسان