سیطره دین بر ساحت دنیا صفحه 124

صفحه 124

پذیرفته نیستند. معیار معقولیت ابزاری، نمی تواند واقعی و ثابت باشد و بر اساس مقاصد گوناگون تغییر می کند، ولی اعتباری محض نیز نمی باشد. معیار معقولیت، بر پایه شبکه مقاصد یک شخص یا جامعه و مقصد خاصی که از میان مقاصد گوناگون برای فعل اختیار شده در نظر است، اعتبار می شود. تعیین شبکه مقاصد نیز به عوامل چندی مانند جهان بینی، معرفت شناسی، انسان شناسی و امکان ها و نیازهای اعتبار کننده وابسته است.

به هر حال، منظور از این مقدمه ها بیان این نکته است که دین نباید عقل گریز یا عقل ستیز باشد. گزاره های دینی از لحاظ معرفت شناختی باید موجه باشند. به عبارت دیگر، این گزاره ها باید از معقولیت معرفت شناختی برخوردار باشند.  هم چنین دین نباید حکم غیر اخلاقی داشته باشد. نمی توان به قبح (یا بدی) فعلی معتقد بود و در عین حال، به آن به عنوان یک وظیفه اخلاقی دینی ملتزم بود. افزون بر این، دین باید کارآمد باشد. به بیان دیگر، باید از معقولیت ابزاری نیز برخوردار باشد و برای رسیدن به مقاصدی که بشر را به آن می خواند، ابزار لازم را برای او آماده سازد. اگر دین، از این لحاظ، نقص داشته باشد، یا کارگزاران دین نتوانند معرفت دینی خود را در این جهت به قدر کافی گسترش دهند، سکولاریسم امری طبیعی و معقول جلوه خواهد کرد.

آسیب شناسی در مقام عمل

سکولاریزاسیون (؛ یعنی دین زدایی از جامعه و زندگی دنیایی انسان)، زمینه فرهنگی و روانی را برای پذیرش سکولاریسم آماده می کند. در این میان، به طور ویژه به دو جلوه مهم سکولاریزاسیون می توان اشاره کرد.

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه