سیطره دین بر ساحت دنیا صفحه 42

کنار زدن سنت رسول خدا صلی الله علیه و آله

جلوگیری از نقل و کتابت حدیث های رسول خدا صلی الله علیه و آله به طور رسمی از دوران خلیفه دوم آغاز شد؛ هر چند خلیفه اول نیز پانصد حدیث را که خود گردآورده بود، پیش تر به آتش کشید و از میان برد.

جلوگیری رسمی از نقل و کتابت حدیث با دستور حکومتی انجام پذیرفت. البته نظریه هایی نیز ابراز گشت که این ممنوعیت را تئوریزه می کرد. در این جا، برخی از این نظریه پردازی ها را نقل می کنیم:

الف) انکار عصمت رسول خدا صلی الله علیه و آله. عبداللّه بن عمرو بن عاص می گوید:

من هر آن چه را از پیامبر می شنیدم، می نوشتم و با این کار می خواستم از تباهی آن ها جلوگیری کنم. قریش مرا از این کار بازداشتند و گفتند: «هر آن چه از پیامبر می شنوی می نویسی و حال آن که پیامبر بشری است که در حال خشنودی و ناخشنودی سخن می گوید». من از نوشتن باز ایستادم و سخن قرشیان را به پیامبر بازگفتم. پیامبر فرمود: «اُکتُبْ، فَوَالّذِی نَفْسِی بِیَدِهِ ما خَرَجَ مِنْهُ إِلاّ حَقٌ؛ بنویس، به خدا سوگند از این (اشاره به دهان مبارک)، جز حق خارج نخواهد شد».(1)

البته سخنان دیگری نیز بر اساس انکار عصمت رسول خدا صلی الله علیه و آله در توجیه جلوگیری از کتابت حدیث گفته اند که از نقل آن ها خودداری می شود.

ب) نظریه دیگر از خلیفه دوم نقل شده است که گفته است:

قرآن نزد شماست و کتاب خدا ما را بسنده است.(2)