سوشیانت منجی ایرانویج صفحه 167

موجود اهریمنی می گریزد، اما او را می گیرند و به دوزخ می افکنند.

آن گاه داوری واپسین آغاز می شود، با آتش نیکان از جمله گناهان و پلیدی ها پاک، و بدان نابود می شوند.

پس از آن دورانی طلایی در روی زمین آغاز می گردد. (1)

فرجام شناسی ایرانی در «سروش های غیبی هیستاسپ»

لاکتانتیوس، نهادهای الهی.(2)

فصل هفتم: 17، 9 این باید هنگامی باشد که عدالت در آن [زمان] منسوخ و بیگناهی منفور خواهد شد؛ که در آن [زمان ] بَدان به شیوه ای

خصمانه خوبان را تاراج کنند. به هنگام جنگ، نه قانون، نه نظم و نه تربیت اخلاقی مراعات شود، هیچکس به سگان توجهی نکند. تکلیف دینداری نشناسد. نه با جنس دیگر ترحم شناسد و نه با کودکان. همه چیز آشفته و بر ضد حق (الهی)، ضدِ حقِ مشخص شده طبیعت، آمیخته خواهد بود. بدین طریق تمام زمین چونان ویران خواهد شد که بر اثر راهزنی همه جاگیر و عام.

17، 10. هنگامی که این واقعه روی دهد، آن گاه راستکاران [پرهیزگاران] و پیروان حقیقت [راستی] از شریران جدا شوند و به بیابان ها گریزند. بیدین پس از آن که این را شِنَوَد، از فرط خشم بسوزد، با سپاهی بزرگ آید و پس از آن که تمام گروگان ها را گرد آورد، کوهی را که پرهیزگاران در آن پناه گرفته اند،

برای حمله به آنان محاصره خواهد کرد.

17، 11. اما هنگامی که اینها خود را از همه سو در محاصره و احاطه شده ببیند، با صدای بلند به سوی خداوند فریاد زنند و یاری آسمانی را استغاثه کنند. و خداوند آنان را شِنَوَد و از آسمان «پادشاه بزرگ» را فرستد تا آنان را نجات دهد و آزاد سازد و تمام بی دینان

را با آتش و شمشیر نابود گرداند.

18. این را که این امر بدین گونه روی خواهد داد، تمامی پیامبران از طریق مینوی پروردگار و نیز روشن بینان بر اثر تحریک دیوان ابلاغ کرده اند.

آن گاه هیستاسپ که در بالا از او نام بردیم، پس از توصیف بی عدالتی این دورانِ فرجامین گوید که پارسایان و معتقدان که از گناهکاران جدا شده اند، با اشک و ناله زاری دست ها را به سوی آسمان بلند کنند و حمایت ژوپیتر (Jupiter) (3) را تمنا کنند. ژوپیتر به زمین توجه کند و صدای مردم را بشنود و بی دینان را نابود سازد، این امری است که سراسر حقیقت است به جز یک چیز، این که او گوید ژوپیتر کاری را انجام دهد که خداوند انجام خواهد داد.(4)

19، 5. ناگهان شمشیری از آسمان فرو افتد تا پرهیزگاران بدانند که فرمانده «جنگ مقدس» هبوط خواهد کرد و او همراه با فرشتگان تا مرکز زمین فرود آید و آتشی

1- . آیین شهریاری در شرق، ص40.
2- . J. Bidez. F. Cumont, Les mages hellénisés, II, Paris 1938, S.. 370. f. (Text und kommentar); H. Windisch, Die orakel des Hystaspes, Amsterdam, 1929 (Diskussion).
3- . Jupiter: در سرتاسر عهد باستان ژوپیتر بزرگ ترین ایزد و پادشاه زمین و آسمان باقی ماند. ژوپیتر در آغاز به عنوان ایزد عناصر، زمان، آذرخش، تندر و نور پرستش می شد و به همین مناسبت از لقب ها و عنوان های بامسمّایی چون: فولمیناتور، فولگوراتور، تونیتروآلیس، پلوویوس و تونانس برخوردار بود. ژوپیتر اندک اندک ایزدان کوچک محلی ایتالیا را جذب خود کرد و بدین ترتیب ویژگی هایش گسترش تازه و اشکال گوناگونی یافت. دولت روم که دولتی به تمام متمرکز بود، به ایزدی نیاز داشت که در عرصه مذهب، یگانگی اش را پاس دارد و استواری بخشد. از اینرو ژوپیتر به یک شخصیت سیاسی، پاسدار قوانین، عهدنامه ها، پیمان ها و پشتیبان رم در جنگ ها بدل شد. فرهنگ اساطیر یونان و رُم، همان، ص238%240
4- . آخرین نکته را خود لاکتانتیوس به مطلب افزوده است.