معاد صفحه 106

پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله فرمود: مرده در قبر همچون انسانی است که در حال غرق شدن است و هر لحظه به انتظار رسیدن کمکی است ، گاهی چشم به دعای این و آن دارد و همین که می بیند شخصی در حق او و برای نجات او دعای خیر و استغفاری کرد ، از اینکه تمام دنیا را به او بدهند شادتر می شود .

سپس پیامبر صلّی اللّه علیه و آله فرمود: اِنّ هَدایَا الاَحیاءِ لِلاَمواتِ اءلدّعاءُ والاِستِغفارُ(335) از جمله هدیه هایی که می توانند زنده ها برای مردگان بفرستند ، دعا و استغفار برای آنان

است . (336)

در حدیث دیگری آن حضرت فرمودند: سخت ترین شب ها شب اوّل قبر است که شما می توانید با صدقه دادن ، به مردگان خود ترحّم نمایید و اگر مالی برای صدقه نداشتید ، لااقل دو رکعت نماز بخوانید و به روح او هدیه کنید . (337)

از امام صادق علیه السّلام پرسیدند: آیا می توان برای مرده نماز خواند ؟ فرمود: بله ، گاهی مرده در فشار است و بخاطر نمازی که شما هدیه او می کنید ، در رفاه قرار می گیرد و به او گفته می شود که این تخفیف یا رفاه ، بخاطر نمازی است که فلان برادر ایمانی برای تو هدیه کرده است .

آنگاه حضرت فرمود: اِنّ المَیّتَ لَیَفرَحُ بِالتَّرَحُّمِ عَلَیهِ والاستِغفارِ لَه کما یَفرَحُ الحَیُّ بِالهَدِیَّهِ(338) همان گونه که زندگان با هدایا شاد می شوند ، اهلِ قبور و برزخیان نیز با ترحّم و استغفاری که نسبت به آنان می شود ، شاد می گردند .

در روایت دیگر می خوانیم : هر گاه مسلمانی کار خیری برای مرده ای انجام دهد ، هم آن میّت از آن بهره مند می شود و هم کسی که آن عمل را انجام داده مورد لطف قرار می گیرد . (339)

همچنین خداوند به خاطر اینکه فلان فرزند جادّه ای را برای مردم احداث و یا از یتیمی پذیرایی نموده است ، عذاب قبر را از پدرش برمی دارد . (340)

بهره برداری از اعمال حتّی پس از مرگ

در روایات متعدّد می خوانیم : انسان ، پس از مرگ و در