معاد صفحه 125

7 فدیه . در دنیا گاهی انسان برای رهایی از زندان و گفتاری ، مایل است که مال و چیز با ارزشی را به عنوان فداء بدهد ، ولی در قیامت هرگز پذیرفته نمی شود . فَالیَومَ لایُؤ خَذُ مِنکُم فِدیَه (477)

آری ، در آن روز برای رهایی هیچ گونه فدایی پذیرفته نمی شود ، هرچند بسیار زیاد و بزرگ باشد ، زیرا قرآن می فرماید: لَو اءنّ لَهم ما فِی الاَرضِ جَمیعاً ومِثلَهُ مَعَه لِیَفتَدوا بِهِ مِن عَذابِ یَومِ القِیامَهِ ما تُقُبِّلَ

مِنهُم وَ لَهُم عَذابٌ اَلیمٌ(478) اگر فرض کنید تمام آنچه روی زمین است از اموال و معدن ها وخانه ها ، بلکه دوبرابر آن را با خود داشته باشید و همه آن را برای نجات خود بدهید ، پذیرفته نمی شود . آری ، در آن روز انسان تنها خودش به گروگان گرفته می شود .

8 مال و فرزند . در آیات متعدّد قرآن می خوانیم که در قیامت مال و فرزند مفید نیست ، یَومَ لایَنْفَعُ مالٌ و لا بَنونَ(479) و تنها قلب سالم و عمل صالح کارآیی دارد و به درد انسان می خورد و به فرموده تفسیر المیزان هر گونه ارزش مادّی و اعتباری که در دنیا کارگشایی دارد ، در آنجا کاربردی نخواهد داشت .

9 نسبت و قرابت . در قیامت خویشاوندی و فامیل نیز کوچک ترین اثری در نجات انسان ندارد ، نه پدر می تواند فرزندانش را یاری دهد و نه فرزند پدر را . لا یَجزی والِدٌ عَن وَلَدِهِ و لامَولودٌ هُوَ جازٍ عَن والِدِه شَیئاً(480) و نه بستگان در آنجا کاربردی دارند ، لَن تَنفَعُکُم اَرحامُکُم (481) و خلاصه هیچ گونه نَسَب و قرابت و بستگی فامیلی اثری نخواهد داشت . فَلا اَنسابَ بَینَهُم (482)

آنها نه تنها به فریاد یکدیگر نمی رسند ، بلکه بخاطر گرفتاری های شخصی ، از یکدیگر نیز فرار می کنند . چنانکه قرآن می فرماید: یوم یَفِرُّ المَرءُ من اءخیه و اُمِّهِ و اءبِیه و صاحِبَتِهِ و بَنِیه (483) روز قیامت روزی است که انسان از برادر و مادر و پدر

و همسر و فرزندانش فرار می کند .

حساب و حسابرسی در قیامت

حساب و حسابرسی در قیامت

برپایی قیامت و معاد و زنده شدن مردگان و بهم خوردن نظام موجود و تشکیل یک نظام دیگر ، به خاطر حسابرسی و رسیدگی به اعمال دنیوی انسان است که در قیامت مورد پرسش و بازخواست قرار می گیرد . با توجّه به آیات و روایات در این زمینه ، مطالبی را بیان می کنیم :