معاد صفحه 129

در قرآن می خوانیم : اِنَّ السَّمعَ وَالبَصَرَ والفُؤ ادَ کُلُّ اولئِکَ کانَ عَنهُ مَسئولا(498) هر یک از گوش و چشم و دل ، مورد سؤ ال قرار می گیرند . گوش از شنیدنی ها و چشم از دیدنی ها و دل از فکر و عقیده . (499)

در روایات می خوانیم که در قیامت اوّلین سؤ الی که از انسان می شود درباره نماز است ، هرگاه نماز قبول شد ، سایر اعمال هم مورد قبول قرار می گیرد و اگر نماز رد شد ، سایر اعمال نیز بی اثر می ماند . (500)

در سوره نحل آیه 56 و سوره عنکبوت آیه 13 می خوانیم که در قیامت از افتراهایی که در دنیا نسبت

به مکتب و دین زده می شود ، سؤ ال می شود .

در قرآن می خوانیم که در قیامت از یک سری موهوماتی که بدون دلیل به ذات مقدّس خداوند نسبت داده شده ، بازخواست می شود . مثلاً درباره کسانی که ملائکه را دختران خدا می دانستند ، می خوانیم : سَتُکتَبُ شَهادِتُهُم وَیُسئَلونَ(501) ما این حرفهای یاوه آنان را ضبط و در قیامت مورد سؤ ال قرار خواهیم داد .

طبق بعضی روایات ، انسان در قیامت حتّی از ظلمی که به حیوانات نموده است مورد سؤ ال قرار می گیرد . پیامبر صلّی اللّه علیه و آله شتری را دید که زیر بار بسته شده است ، فرمود: صاحب این حیوان برای حساب قیامت ، خودش را آماده کند . (502)

در قرآن می خوانیم که از والدین نسبت به دخترانی که زنده بگور کرده اند می پرسند: وَاِذَا المَوؤ دَهُ سُئِلَت بِاءیّ ذَنبٍ قُتِلَت (503) چرا و به چه گناهی این اطفال معصوم را کشتید ؟

شاید آیه شامل سقط جنین و کسانی که در دنیای علم و صنعت ومتمدّن امروز با عمل کورتاژ اولاد خود را سقط می کنند نیز باشد .

سؤ الات بی جواب

در قیامت گاهی سؤ الاتی از انسان می شود که از پاسخ آن عاجز است و در واقع این نوعی عذاب و شکنجه روحی است ، زیرا جز شرمندگی پاسخی برای آنها نیست ، از جمله :