معاد صفحه 130

1 سؤ ال از مشرکین .

در آیات متعدّد قرآن می خوانیم : روز قیامت خداوند از مشرکان و کسانی که اطاعت و

پیروی قوانین غیر خدا را نموده اند و یا به قدرتی غیر از قدرت بی نهایت الهی چشم دوخته بودند ، سؤ ال می فرماید: اءینَ شُرَکائِی (504) کجا هستند کسانی که شما در دنیا شریک من قرار می دادید ؟

و یا می فرماید: قِیلَ ادعُوا شُرکائَکُم فَدَعوهُم فَلَم یَستَجیبُوا لَهم (505) روز قیامت به مشرکان گفته می شود: آن شریک هایی که برای خدا تصوّر می کردید را به فریادرسی خود بخوانید ! آنها هم می خوانند ، ولی پاسخی نمی شنوند .

2 سؤ ال از فرصت ها .

یکی دیگر از سؤ الاتی که در قیامت انسان پاسخی برای آن ندارد این است که گناهکاران و کفّار در جهنّم ، مراجعت خود را به دنیا از خداوند درخواست می کنند و می گویند: خدایا ! ما را از این آتش نجات بده تا کار صالح انجام دهیم . خداوند در پاسخ می فرماید: اء وَلَم نُعَمِّرکُم ما یَتذَکَّرُ فِیه مَن تَذَکَّرَ . . . (506)

آیا ما به مقدار پند گرفتن شما را عمر ندادیم تا هر که اهل عبرت و پند گرفتن است در آن مدّت پند گیرد ؟ ولی انسان در برابر این سؤ ال پاسخی ندارد ، چون می بیند که دهها سال عمر کرده و می توانست تنها در چند دقیقه آن به خود آید و از انحراف و گناه دست کشیده و توبه کند .

3 سؤ ال از پیروی شیطان .

قرآن می فرماید: در روز قیامت خداوند از کسانی که در دنیا فرمان های شیطان را پیروی و اطاعت کرده اند

، می پرسد: اءلَم اءعْهَد اَلیکُم یا بَنی آدَمَ اءنْ لاتَعبُدوا الشَّیطانَ(507) آیا با شما عهد نکردم که بندگی شیطان را نکنید ؟ ولی این سؤ ال هم پاسخی جز خجالت و شرمندگی ندارد .