معاد صفحه 132

در روایات می خوانیم که خداوند حساب هر امّت را به عهده امام و رهبر آسمانی آن امّت گذارده است ، که به چند نمونه از آنها اشاره می کنیم :

امام صادق علیه السّلام فرمود: اذا کانَ یَومُ القیامَهِ وَکَّلَنَا اللّهُ بِحِسابِ شِیعَتِنا(514) در روز قیامت خداوند متعال حساب شیعیان ما را به خودما واگذار می کند .

امام کاظم علیه السّلام فرمود: حساب مردم با ماست . (515)

از مرحوم صدوق نقل شده است که خداوند حساب پیامبران را خود عهده دار شده و حساب جانشینان انبیا را به انبیا و حساب امّت ها را به امامان واگذار می فرماید . (516)

مرحوم علامه طباطبائی در ذیل آیه اِنَّ عَلَینا حِسابَهُم (517) با توجّه به روایات متعدّد از ائمّه معصومین علیهم السّلام می فرماید: حساب هر گروهی مربوط به امام زمان همان گروه است . (518) چنانکه تفسیر صافی نیز ذیل آیه 46 سوره اعراف ، روایاتی را در این باره بیان فرموده است .

ج : وجدان انسان

یکی دیگر از محسابه گران در قیامت ، وجدان انسان است ، چنانکه قرآن می فرماید: کَفی بِنَفسِکَ الیَومَ عَلیکَ حَسیباً(519) امروز وجدان شمابرای حسابگری خودتان کافی است .

امام صادق علیه السّلام می فرماید: در قیامت انسان آنچنان متذکّر اعمال خویش می شود که گویی همین الا ن انجام داده و فریاد می زند: ما لِهذا الکِتابِ لا یُغادِرُ صَغِیرَهً و لا کَبِیرَهً اِلاّ اَحصاها(520) این چه کتابی است که ریز و درشت اعمال مرا ضبط کرده است ؟

آری ، حسابگری خداوند به قدری عادلانه و منصفانه است که وجدان خود ما نیز

با یک تذکّر و یادآوری به کرده ها ، همان قضاوت را داشته و خود را در دادگاه وجدان محکوم می کنیم .