معاد صفحه 134

داشته اند مورد سؤ ال قرار می دهد ، هر کسی که در دنیا عقل ودرکش بیشتر است در قیامت هم حسابش سخت تر خواهد بود .

آری ، افراد زیرک که در دنیا می توانند از زرنگی خود استفاده ها کنند باید به فکر حساب های سخت خود هم باشند .

امام صادق علیه السّلام به یکی از یاران که در گرفتن طلب خود از مردم بسیار سختگیر بود فرمود: کسانی که در دنیا در داد وستدها با مردم سختگیر و تنگ نظر باشند ، خداوند هم در قیامت با آنان به سختی حساب خواهد کشید . (525)

بنابراین طبق روایات متعدّد ، (526) معنای بد حسابی در قیامت ، همان دقّت در حساب است ، نه ظلم در آن . زیرا خداوند به هیچ کس ظلم نمی کند . وَ لایَظلِمُ رَبِّکَ اَحداً(527)

ج : گروهی بدون حساب به دوزخ می روند .

اینها همان مشرکانی هستند که با دیدن و شنیدن صدها آیه و دلیل و معجزه دست از لجاجت خود برنداشتند ، بنابراین در قیامت هم وضع آنان روشن است و نیازی به سؤ ال و جواب ندارند . لذا امام سجادعلیه السّلام فرمود: اِنّ اهلَ الشِّرکِ لاتُنصَبُ لَهُمُ المَوازِینُ(528) برای اهل شرک در قیامت میزان بر پا نمی شود .

در حدیث دیگری امام رضاعلیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله نقل می فرماید که خداوند تمام بندگانش را به جز مشرکان پای میزان حساب می آورد . (529)

قرآن نیز به این حقیقت اشاره کرده و می فرماید: فَلانُقیمُ لَهم یَومَ القِیامَهِ وَزناً(530)

ما برای گروهی در قیامت میزانی به پا نمی داریم ، یعنی آنان وزن و ارزشی ندارند و یا کار خیری انجام نداده اند و یا با اعمال خلاف خود کارهای پسندیده خود را نابود نموده اند .

در بعضی روایات می خوانیم : رهبر ظالم و فاجر و دروغگو و پیرمرد زناکار و ثروتمند بخیل و عالم حسود ، بدون حساب به دوزخ می روند . (531)