معاد صفحه 144

ای در سازندگی انسان است ، از درون نیز نقش مهمّی دارد . زیرا هر لحظه به انسان بد فکر و بد اندیشه هشدار می دهد که هر گاه راضی به فلان کار زشت باشی ، تو هم در کیفر آن عمل شریک خواهی بود ، و همچنین به انسان رشد یافته بشارت می دهد که هر گاه در انجام عمل نیک آنگونه که دلخواه تو بود موفّق نشدی ، خداوند بخاطر آن فکر و آرزوی صحیحی که داشتی به تو پاداش می دهد .

برای روشن شدن بیشتر این مساءله که پیوند فکری و مکتبی از نظر اسلام هیچ حدّ و مرز زمانی و مکانی ندارد ، آیات و روایاتی را بیان می کنیم :

1 قرآن خطاب به یهودیان زمان پیامبر اسلام صلّی اللّه علیه و آله می فرماید: فَلِمَ قَتَلتُموهُم (577) چرا شما پیامبران (همچون یحیی و زکریاعلیهما السّلام ) را شهید کردید ؟ در حالی که طبق فرموده امام صادق علیه السّلام فاصله میان قاتلان آن پیامبران با یهودیان زمان رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله پانصد سال بوده است . (578)

آری ، صدها سال پیش اجداد و پدران آنها پیامبرانی را کشته اند ، ولی چون آنها از رفتار و عملکرد پدران خود راضی بودند ، خداوند آنها را نیز مورد عتاب قرار داده و حتّی نسبت پیامبرکشی به آنان می دهد که چرا پیامبران را کشتید ؟ و در قیامت هم باید پاسخ این کار ناکرده ای را که راضی به آن بوده اند بدهند .

2 قرآن در مورد شتر

حضرت صالح که یکی از نشانه های بزرگ الهی و معجزه آن پیامبر بزرگوار بود و آن را تنها یک نفر پی کرد و ازبین برد ، می فرماید: فَعَقَروُها(579) همه مخالفان حضرت صالح شتر را کشتند . و این به خاطر آن آست که همه مخالفان به کار آن یک نفر راضی بودند ولذا همه مردم نیز مورد قهر خداوند قرار گرفتند .

چنانکه حضرت علی علیه السّلام می فرماید: ایّهَا النّاسُ ! انَّما یَجمَعُ النّاسَ الرّضا و السَّخطُ وانّما عَقَر ناقَهَ ثَمودَ رَجلٌ واحِدٌ فَعَمَّهمُ اللّهُ بِالعَذابِ لمّا عَمّوهُ بِالرِّضا(580) ای مردم ! رضایت و خشنودی و ناخوشایندی انسان نسبت به عملی نیز محاسبه می شود ، چنانکه شتر صالح را یک نفر کشت ، ولی چون دیگران بدان رضایت داشتند ، خداوند تمام آنان را عذاب فرمود .

3 پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله فرمود: هر کس در محلّ گناه (به ناچاری ) حاضر باشد و قلباً مخالف با گناه باشد ، گویا غایب است ، ولی هر غایبی که قلباً راضی به انجام گناه باشد ، گویا در آن مجلس حضور داشته است . (581)

آری ، حضور و غیاب در صحنه گناه و جرم تنها با حضور فیزیکی و جسم و جسدنیست ، بلکه حضور و غیاب واقعی همان رضایت یا تنّفر قلبی است .

4 حضرت رضاعلیه السّلام فرمود: هر گاه شخصی در مشرق کشته شود ، ولی انسانی در مغرب زمین به آن قتل راضی باشد ، در نزد خداوند آن انسان راضی هم مانند قاتل