معاد صفحه 15

اءم حَسِبَ الّذینَ اجْتَرِحوا السّیئاتِ اءن نَجعلهم کالّذین آمَنوا و عَمِلوا الصّالِحات (32) آیا گناهکاران گمان دارند که ما آنها را همچون مؤ منین و کسانی که عمل صالح انجام داده اند قرار می دهیم ؟

چون خداوند عادل است باید معاد و حسابرسی باشد و چون دنیا محدود است باید معاد باشد واگر قیامت نباشد به عدالت خداوند ضرر می زند .

توضیح آنکه مردم در برابر فرمان های خدا و انبیا دو دسته هستند: عدّه ای موافق و گروهی مخالف . قرآن نیز در بیان این حقیقت می فرماید: فَمِنکُم کافِرٌ و مِنکُم مؤ من (33) بعضی از شما ایمان آورده اید و گروهی هم کافر شدید .

از سوی دیگر در دنیا یا جزای واقعی اعمال نیست و یا به ندرت گوشمالی هایی جزئی به چشم می خورد ، که اگر باشد به اندازه متعادل نیست و دیر یا زود خوبان و بدان از دنیا می روند و اگر حساب و جزایی در جای دیگر مثل قیامت در کار نباشد و با مردن همه نابود شوند ، پس عدالت خدا چه می شود ؟ آری چون خداوند عادل است و در دنیا هم جزای کافی نیست ، پس باید در سرای دیگر جزا و پاداش باشد .

پرسش و پاسخ

سؤ ال : چرا خداوند در همین دنیا جزا نمی دهد ؟ آیا بهتر نبود معامله نقدی می شد و هر

نیکوکار یا گناهکار در این دنیا حسابش تصفیه می گرید تا دیگر نیازی به قیامت نداشته باشیم ؟

این سؤ ال پاسخ های متعدّدی دارد که ما به بعضی از آنها اشاره می کنیم :

پاسخ اوّل : به دیگران هم سرایت می کند

توضیح آنکه : برفرض من یک سیلی به صورت مظلومی زدم و خداوند در همین دنیا مرا کیفر داد و مثلاً دستم فلج شد ، هنگامی که به منزل می روم تمام بستگان که دست فلج مرا مشاهده می کنند رنج می برند ، در حالی که بستگان من گناهی نکرده اند .