معاد صفحه 153

راه دوری نرویم ، مگر در همین دنیا اهرام مصر و ساختمان ها و کاخ های زیبای شاهان ، تجسّم رفاه طلبی و بلندپروازی

آنان نیست ؟

در دنیا افراد متموّلی که تنها به فکر ذخیره کردن پول و ثروت خود هستند و به فریاد محرومان نمی رسند در حالی که دل صدها فقیر از بینوایی و نداری می سوزد ، در قیامت همان پولها و سکّه ها داغ و به پیشانی و پهلوی زراندوزان گذارده می شود . (619) این سوز در برابر آن سوز .

افرادی که در دنیا با گرفتن ربا اعتدال جامعه را بهم می زنند ، در قیامت نیز با داشتن یک شکم بزرگ ، اعتدال ایستادن و حرکت از آنان گرفته می شود . (620)

امام صادق علیه السّلام در تفسیر آیه 179 سوره آل عمران می فرماید: اموالی که در دنیا مورد بخل قرارگرفته و مالیات اسلامی آن پرداخت نشده است ، در قیامت به صورت ماری به گردن صاحبش انداخته می شود . (621)

کسی که در دنیا غیبت شخصی را در محلّه ای دیگری کرده است ، این زبان درازی و نیش زدن دنیایی ، سبب می شود در آخرت زبانش از دهان بیرون آمده و به قدری دراز می شود که روی زمین قرار گرفته و مردم آن را لگد کنند و این یک نوع تجّسم عمل است .

در روایات ما از مساءله تجسّم اعمال بارها سخن به میان آمده است ، چنانکه شیخ بهائی می فرماید: جملاتی که تنها از رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله (غیر از امامان معصوم علیهم السّلام ) در باره تجسّم اعمال در قیامت وارد شده ، از بس زیاد است که قابل شماره نیست

. (622)

بنابراین یکی از شاهدان و گواهان در قیامت ، همان اعمال تجسّم یافته خود ماست ، که در دنیا صورتی دارد و در آخرت شکل دیگری به خود می گیرند .

عذاب قیامت ، نه انتقام است و نه عُقده و نه کیفرهای قراردادی که قابل چانه زدن و تخفیفت باشد ، بلکه عذاب قیامت عین همان کارهای دنیایی خود ماست ، چنانکه پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله فرمودند: